— 60 — 



Over de tjako-tjako wordt een netwerk van aan draden geregen bloemen 

 uitgespreid. 



De lijkbaar bestaat uit een 30 — 80 tal pinangstammen van 5 a 6 M. lengte, 

 welke kruiselings over elkaar gelegd en verbonden worden. 



Hierover wordt een bamboe vloer aangebracht, doch zoodanig, dat aan 

 de uiteinden van eiken pinangstam ongeveer i / i M. vrijblijft. Om den vloer wordt 

 een wala-soedji, traliewerk van gespleten en gevlochten bamboe, ter hoogte van 

 circa 1/2 M. gemaakt. 



Op een afstand van ± ] / 2 a 3/4 M. wordt binnen die wala-soedji nog eene 

 soortgelijke omheining en op den zelfden afstand daar binnen nog een dito 

 afscheiding daargesteld. Boven elke wala-soedji is een verhemelte van wit katoen 

 gespannen op aan de 4 hoeken bevestigde bamboe stijlen, zoodanig dat het binnenste 

 verhemelte 't laagste is. Bovendien zijn op elk der 4 hoeken van de buitenste 

 wala-soedji met wit katoen overtrokken zonneschermen bevestigd. De uiteinden 

 der pinangstammen, de wala-soedji's, de stijlen der verhemelten en de stokken der 

 zonneschermen zijn met wit katoen omwonden. 



Zoodra het lijk op de baar binnen het vak, gevormd door de binnenste 

 wala-soedji's, geplaatst is, nemen een paar vrouwen, behoorende tot de naaste 

 familieleden van den overledene, plaats aan 't hoofd- en voeteneinde, terwijl andere 

 vrouwen, mede nauwe verwanten, in het volgende en eenige van de mannelijke 

 bloedverwanten in het buitenste vak zich opstellen. 



De vrouwen, gezeten aan het hoofd- en voeteneinde van den doode, hebben 

 groote, zware, de overige kleine, brandende waskaarsen in de hand. 



Hebben allen plaats genomen, dan wordt door de dragers (die uit allerlei 

 slag van volk bestaan, welke het zich eene eer rekenen bij deze gelegenheid hunne 

 diensten te presteeren) de lijkbaar 3 malen opgelicht en neergelaten ] ) en ver- 

 volgens het gevaarte op de schouders genomen. 



Het rumoer en geschreeuw, waarmede dit alles van het nederleggen van 

 't lijk op de baar tot het afnemen daarvan op de begraafplaats gepaard gaat, 

 is onbeschrijfelijk. Hoe opgewondener de herhaaldelijk wisselende dragers zich 

 voordoen, des te beter toonen zij hunne genegenheid en eerbied voor den doode. 

 De prinsen, welken binnen het buitenste vak staan, trachten aanhoudend door 

 schreeuwen en slaan met zakdoeken de opgewondenheid te calmeeren, maar vruchte- 

 loos. Die zelfde prinsen strooien ook geldstukken voo'r, bezijden en achter de 

 lijkbaar. 



Voor de lijkbaar gaan aan de spits de aronggoeroe anaboeraneija (een der 

 Toe-makadjannangangsche hoofden) met eenen stok, zoogenaamd om den weg te 

 banen ; vervolgens iemand, eene met wit katoen omwonden lans, bassi sanresang, 



1) Hiermede figuurlijk doelende op het moeielijke der scheiding (van den overledene) van familie; have 

 en goed. 



