— 74 — 



Alleen zijn zij bekend met de uiterlijke godsdienstvormen en in staat eenige 

 brokstukken uit den koran op te dreunen. 



In Gowa vindt men slechts één steenen masigi (masdjid) en wel te Ka- 

 tangka, binnen de enceinte van de oude hoofdplaats Gowa. Het gebouw is flink 

 en ruim opgetrokken en wordt goed onderhouden. 



In de onmiddellijke nabijheid staan de vijf koebang's, vorstelijke begraaf- 

 plaatsen. 



De overige bedehuizen in het rijk zijn zoogenaamde langgara, welke slechts 

 hier en daar in enkele kampongs worden aangetroffen. 



Het volk is verre van godsdienstig en nog minder fanatiek. Het kerk- 

 bezoek is zeer gering en animo voor de bedevaart bestaat er nagenoeg niet. 



Het aantal hadji's is dan ook klein. 



In zake erfrecht, huwelijken en echtscheidingen wordt, wanneer het kleine 

 kwesties betreft, onderzoek gedaan door de kampong-goeroes, die hunne bevinding 

 aan den kali mededeelen. Deze doet dan ; met of zonder overleg met andere geeste- 

 lijken, uitspraak. 



Wanneer het zaken van aanbelang betreft, brengt de kali, alvorens eene 

 beslissing te nemen, die ter kennisse van den vorst en doet overeenkomstig diens 

 gevoelen of verlangen uitspraak. Door de sarat wordt 12V 2 % als tjoeke, dat 

 is recht, geheven van de waarde der goederen, enz , waarover recht gesproken 

 wordt. 



In elke kampong, waar een geestelijke gevestigd is, wordt door dezen aan 

 kinderen godsdienst-onderwijs gegeven, dat echter hoogst oppervlakkig te noemen 

 is en zich bepaalt tot het leeren opdreunen van den koran, geheel op dezelfde 

 wijze, waarop de leermeester dat geleerd heeft; wijders in het geven van zede- 

 lessen, enz. en het doen van godsdienstige verhalen, die alles behalve zuiver, maar 

 doorspekt met vindingen van 's meesters fantasie worden medegedeeld. 



Zooals hiervoren reeds werd gezegd, heerscht naast het Mohammedanisme 

 het grofste bijgeloof, vermoedelijk als diep geworteld en onuitroeibaar overblijfsel 

 van animistische begrippen, die naar alle waarschijnlijkheid in vóór-Islamitische 

 tijden algemeen verspreid waren en gehuldigd werden. 



INKOMSTEN DER GEESTELIJKHEID. 



De inkomsten der geestelijkheid bestaan uit de sakka (zakat), pitara (fitrah), 

 de giften en geschenken bij alle gelegenheden, waarbij zij haar ministerie verleent, 

 zooals bij het sluiten en ontbinden van huwelijken, begrafenissen, enz , en de per- 

 centen, tjoeke, bij verdeeling van boedels en nalatenschappen. 



Voorname geestelijken ontvangen ook nu en dan homage-geschenken. 



De sakka wordt zeer ongeregeld en slecht opgebracht. 



Beter is het gesteld met de voldoening der pitara. Beide behooren in de maand 



