— 75 — 



Roemallang (Ramadlan) te worden opgebracht, maar dikwerf geschiedt zulks in 

 de volgende maand en later. 



De sakka bedraagt 2 J / 2 % van alle gelden en geldswaarden, die men bezit. 



De pitara, te voldoen van alle veld- en boomgewassen, bedraagt een gan- 

 tang = 5 katties voor elke persoon boven de 3 jaren oud. 



De hierboven bedoelde giften en geschenken bij sluiten van huwelijken» 

 enz. zijn niet bepaald, maar hunne hoegrootheid is facultatief voor den gever. 



De tjoeké bedraagt, zooals hierboven reeds gezegd werd, 12y 2 °/ der ge- 

 taxeerde waarde van alles, wat verdeeld wordt. 



RECHTSWEZEN. 



Het eigenaardige van 't rechtswezen op Zuid-Celebes, trouwens in alle onder 

 zelfbestuur gebleven rijken en landschappen van den Indischen Archipel, is, dat 

 men geen onderscheid kent tusschen crimineel en civiel recht. Alles lost zich op 

 in geldboeten of schadeloostellingen en somwijlen in toepassing van het jus talionis. 



Elke handeling, misdrijf of overtreding, jegens of ten opzichte van iemand, 

 mits niet jegens regeerende personen en voorname hoofden gepleegd, draagt een 

 privaat karakter en wordt niet beschouwd als bedreven tegen het algemeen belang. 



Wanneer dit standpunt goed voor oogen gehouden wordt, kan het geen 

 verwondering wekken, dat het dikwijls door oppervlakkige beoordeelaars voor 

 onzinnig uitgekreten stelsel, hetwelk de rechtspraak beheerscht, medebrengt, dat de 

 hoogere standen prerogatieven bezitten, welke de mindere missen; dat misdrijven, 

 door den adel gepleegd, met geldboeten vrijgekocht kunnen worden, terwijl de 

 kleine man ze met den dood moet boeten. 



Tal van met onze rechtsbeginselen strijdige en door den inlander gehuldigde 

 principes laten zich dan goed begrijpen. 



Door velen is te velde getrokken tegen het zoogenaamde boetenstelsel, 

 waaraan vrijkooping van straf door middel van betaling eener zekere geldsom ten 

 grondslag ligt, maar steeds heeft men de zaak beschouwd uit een westersch 

 oogpunt en te veel over het hoofd gezien, dat het recht bij den inlander in een 

 overgangsphase verkeert tusschen het private wraakrecht, in elke onbeschaafde 

 maatschappij gehuldigd, en de thans door ons aangenomen rechtsbeginselen, waarbij 

 het algemeen meer dan het privaat belang op den voorgrond gesteld is. 



Het inlandsche recht heeft het wraakrecht beperkt door het stelsel van 

 boeten en slechts in enkele gevallen het oude wraakrecht toegelaten, zooals bij 

 overspel, diefstal, schaking, doodslag (in enkele gevallen), maar dan alleen, wanni 

 het misdrijf in continenti plaats vindt. Indien de schuldigen hun toevlucht tot 

 den rechter of bij schaking ook tot de geestelijkheid genomen hebben, vervalt ook 

 in die gevallen het persoonlijke wraakrecht. 



Alvorens de voornaamste en meest voorkomende misdrijven kortclijk di 



