— 84 — 



Sultan Allali-Oedin breidt zijn rijk door verovering- allengs uit. Zoo meldt 

 het dagboek de verovering van Bima door zijn veldheer, den Lomo van Man- 

 dalle, in 1616, van Sunibawa in 1618 door karaeng Marowanging. In 1626 

 gaat hij in persoon, vergezeld van den rijksbestierder, naar Boeton en verovert 

 ook dit rijk, benevens het eiland Pantjana (Moena) en de Soela-eilanden. Hij 

 maakt een contract met de Baliërs en overwint de rijken Koetei en Berouw op 

 Borneo. Ook heeft hij na zijn terugkomst Maros en het meere ndeel der landen, 

 uitmakende de tegenwoordige Xoorderdistricten, onder zijn gehoorzaamheid ge- 

 bracht. Hij laat de eerste geldspeciën munten, volgens het dagboek looden 

 djoegars. 



De fortificatiën van Gowa voltooid zijnde, wordt het kasteel Panakkoekang 

 opgericht en Oedjoeng pandang vergroot. 



In het jaar 1625 komt de landvoogd van Anibon, Herman van Speult, te 

 Makassar. Hij tracht een verbond met de Makassaren te sluiten om een einde 

 aan hunne onrustige bawegingen te maken, doch zijne pogingen mislukken. Da vorst 

 verbindt zich integendeel met den koning van Ternate om de Hollanders in de 

 Molukken aan te vallen, 1627 — 1630. Hij tracht, zooveel mogelijk, schade aan 

 onze Oostersche bezittingen toe te brengen, hetzij door smokkelhandel of door 

 openlijke, vijandelijke aanvallen. 



In 1632 komt Anthony Caen te Makassar om vredesonderhandelingen aan 

 te knoopen. die echter mislukken. Hij vindt er de Deeneu, onder bescherming 

 van twee hunner schepen handel drijvende op het gebied van Gowa. 



Sultan Allah-Oedin gaat inmiddels voort zijn rijk uit te breiden : hij laat 

 verscheidene, aan Ternate onderworpen landen op de Xoordkust van Celebes, zoo- 

 als Menado, Gorontalo en Tomini, veroveren, 1634. 



Ook zendt hij hulptroepen aan den Kimelaha van Loehoe op Amboiua om 

 het uitroeien der nagelboom en te beletten. 



In 1635 gaf hij wederom blijk van zijne kwade gezindheid jegens de Hol- 

 landers door den koopman van Vliet en nog vijf andere Europeanen te laten ver- 

 moorden. In 1636 komt de generaal Anthony van Diemen te Makassar, wien 

 het gelukt het volgende jaar, den 26 en Juni 1637, het eerste contract met den 

 koning te sluiten, waarbij een vaste vrede werd gemaakt en de handel vrij gelaten, 

 doch geene permanente residentie toegelaten. In 1639 sterft Sultan Allah-Oedin, 

 na zijn dood genoemd Toe mamenanga ri gaoekanna. Hij wordt opgevolgd door 

 zijn zoon, Moehamad Said Karaeng Lakijoeng, na zijn dood Toe mamenanga ri pa- 

 pambatoenna genoemd, die tot rijksbestierder — koning van Tallo — verheft Paiingal- 

 lowang, zoon van karaeng Matowaija. 



In weerwil van het met van Diemen gesloten contract ondersteunen de 

 koningen van Gowa en Tallo bij voortduring den Kimelaha van Loehoe op Am- 

 boiua tegen de Nederlanders en dragen hem zelfs later de heerschappij over 

 Amboina op, onder voorwaarde van schatplichtigheid. 



