— 91 — 



De commissaris, Jacob Cauw, treft eenige nadere vredes-artikelen met den 

 koning van Makassar, inhoudende: 



1° ratificatie van het contract van 19 Augustus 1G60 7 behoudens dat 

 de restitutie der penningen van het schip Jean Baptiste achterwege zal blijven, 

 als zijnde in 165b' door W. van der Beek aan den koning geschonken; alsmede 

 dat de koning afziet van alle pretensiën op de Compagnie; 



2° de koning zal zich met den staat van de Compagnie en hare onder- 

 hoorigheden, alsmede met die van Ternate, Tidore, Batjan, enz. niet bemoeien, 

 noch de Compagnie zich met de zaken van Makassar inlaten; 



3° voor het aanhalen van het vaartuig van den vrijburger Gillis, op 

 Bima vermoord, zal de koning 6000 gouden mazen betalen; 



4<> zal de koning de loge te Makassar voor zijne rekening laten opbouwen. 

 Negen man, benevens het opperhoofd, zullen er blijven wonen; 



bevestiging van artikel 12 van het contract van 19 Augustus. Voorts 

 belooft de koning de Portugeezen binnen één jaar uit zijn gebied te verwijderen. 

 Het fort Panakkoekang zal in handen der Compagnie blijven, totdat alles Dage- 

 komen is. 



Geratificeerd den 2 eü December 1660. 



Reeds in 1665 verbrak de koning van Makassar den vrede. Zoo werden 

 de gestrande schepen, de Walvisch en de Leeuwin, afgeloopen, de bemanning ver- 

 moord en de goederen geroofd en moest het opperhoofd te Makassar van een der 

 prinsen eene zware beleediging ondergaan. 



In strijd met artikel 4 van het contract zendt Hasan Oedin een macht van 

 200 vaartuigen naar de Soela-eilanden, waar de forten van den koning van Ternate 

 afgeloopen en 200 inwoners in slavernij medegevoerd worden. Door deze over- 

 winning aangemoedigd, zendt hij in het volgende jaar (1666) eene macht van 20000 

 man, onder bevel van karaeng Bontomarannoe en de vorsten van Loehoe en Bima, 

 met 700 vaartuigen naar Boeton om dit te straffen voor de opname van Aroe 

 Palakka, — die echter in 1663 naar Batavia was vertrokken om de Regeering in 

 te lichten omtrent den stand van zaken in deze gewesten — voornemens, na de v.r- 

 meestering van dit eiland, ook de Molukken aan te tasten. Boetmi wordt gered 

 door de komst van de vloot van den admiraal Speelmau, waarop Aroe Palakka 

 zich bevond. 



Bovengenoemde feiten deden de Regeering eindelijk besluiten handelend tegen 

 Makassar op te treden, waartoe Speelman met eene aanzienlijke macht werd uit- 

 gezonden. Hij komt den 19 en December 1666 voor Makassar, eischl Batisfactie 

 voor de verovering der Soela-eilanden en den moord, op de Hollanders gepleegd. 

 De Makassaren bieden 1057 mazen aan voor het vergoten bloed en 1425 rijksdaal- 

 ders, uit de Leeuwin geroofd. Daarmede nam Speelman geen genoegen, gaf zijne 

 oorlogsverklaring over (21 December) en verzeilde naar Boeton, onderweg de landen 

 en negorijen in de bochten van Toerateija en Bonthain plunderende. 



