— 105 — 



Voorts zullen 2 der rijksgrooten naar Batavia gaan om vergiffenis te vragen 

 en goedkeuring op dit contract. 



Sanrabone wordt een vergoeding opgelegd van 20000 rijksdaalders en 

 moet als hommage, in plaats van belasting, jaarlijks 6 slaven, ieder a 40 rijksdaal- 

 ders berekend, opbrengen. 



Reeds in Juli van het volgende jaar werden, om te voldoen aan artikel 10 

 van het contract, de padivelden in Gowa vertiend, doch de vorst verzocht eenige 

 landen terug. Hieraan werd gedeeltelijk voldaan door hem, blijkens brief van 

 5 April 1783, het landschap Sodijang en Sapirija of Sombaopoe, hieronder echter 

 niet begrepen Samboengdjawa, terug te geven. 



Ook wordt aan Gowa de suprematie over de Toe ri djene's weder toe- 

 gestaan en vergund de vertiening in geld op te brengen, de 100 bossen padi 

 tegen 5 rijksdaalders. Behalve nog andere previlegiën, worden aan Karaeng Data, 

 broeder des konings, eenige padivelden, tot Topedjawa behoorende, afgestaan, op 

 voorwaarde van ze niet door Boniren te laten bewerken. 



Deze maatregelen, schrijft de Gouverneur Reijke, zouden een goed gevolg 

 hebben gehad voor de rust en bloei der Compagnie, zoo niet Bone's koning het 

 geheele rijk der Makassaren onder zijn macht had willen hebben en telkens, waar 

 hij maar kon, iets naar zich toe zocht te trekken. 



De euvelmoed der Boniren ging zoover, dat in 1784 een fortjc te Malang- 

 keri aan de grenzen van het landschap Taeng gebouwd werd tot bescherming 

 der Gowareezen. 



In 1787 komt de mede naar Bone uitgeweken rijksbestierder, Karaenir la'in- 

 bangparang, terug en beëedigt den 15 en Maart het in 1781 gesloten contract. 



De partij van Sangkilang, die na diens dood den koning van Bone als haar 

 opperheer erkende, omdat hij de Soedang in handen had, wil hem daarom in 

 Gowa doen regeeren. 



Karaeng Mangasa, van wien zich meer en meer onderdanen verwijden- n. 

 wil in 1790 afstand doen van den troon. Verscheidene hoofden dor uitgeweken 

 Gowareezen, waaronder ook Aroe Mampoe, worden op aandringen van den koning 

 van Bone in genade aangenomen. Verzekerd van den steun van dezen, sp:int 

 de koning van Bone alle krachten in om zich als koning van Gowa te doen hul- 

 digen en doet zich onder de zijnen reeds als zoodanig uitroepen De regeering- 

 loosheid, waaraan Gowa feitelijk ten prooi is, drukt het zeer en verhindert ook 

 den voortgang der vertiening. 



De overwinning van Sidenreng, Tanette en tyirroc op Bone in 1794, aan 

 welken oorlog, die reeds lang gesmeuld had, Gowa ook deel nam, geeft aan Gowa 

 eenige verademing, doordat de partij, die den koning van Bone <>|» den troon van 

 Gowa wilde hebben, hem afvallig wordt. 



Had de Regeering het verzoek van den koning van Gowa, door hem in 

 1792 gedaan, om in de oude hoofdplaats Gowa te mogen verblijven ingewilli 



