Mijne Heeren ! 



We 



aren de verschillende Verslagen van dit Genootschap , gedurende de laatste 5 jaren, 

 rijk in zeer merkwaardige bijzonderheden, — het tegenwoordig Verslag zal op dezen titel 

 niet minder aanspraak mogen maken. Gelijk dit ons aan den éénen kant verblijdt, zoo 

 betreuren wij het echter aan den anderen kant, dat dit vrij lang Genootschapsjaar voor 

 deszelfs Leden schijnbaar zoo stil en onopgemerkt vervlogen is. 



Maar als we de geschiedenis der wetenschappelijke Instellingen in het algemeen, en van 

 dit Genootschap in het bijzonder raadplegen, dan bevinden we doorgaans, dat op een tijd- 

 vak van ongewone levendigheid, van drukke werkzaamheid en van krachtigen vooruitgang 

 meestal een tijdvak volgt, — niet van stilstand of achteruitgang, — maar van minder 

 zigtbare beweging en minder uitwendig leven. Hetzelfde verschijnsel zien we op een' groo- 

 ter tooneel en breeder schaal in de geschiedenis der wereld en in die van bijzondere vol- 

 ken. De geest van verlichting en beschaving dringt zich in een gegeven langer of korter 

 tijdperk met snelle schreden voorwaarts, terwijl diezelfde geest in een ander tijdperk met 

 zekere traagheid, — bijkans had ik gezegd : met zekere loomheid en lusteloosheid, — zij- 

 nen weg schijnt te vervolgen. Iets dergelijks zien wij in de Natuur. Ook zij heeft hare 

 rustpunten. Na vele en sterke ontwikkeling harer krachten, — na buitengewonen groei en 

 wasdom, — na vele inspanning van haar voortbrengend vermogen, — keert ze doorgaans 

 tot stille, bijna onmerkbare, werkzaamheid terug; alsof ze verademing behoefde en van haar' 

 arbeid wenschte uit te rusten. Maar die rust is niet passief, — die rust is geen slaap, 

 geen afmatting of uitputting van haar leven. Het is een rust, die tot nieuwe werkzaam- 

 heid voorbereidt, — die nieuwe krachten verzamelt, — die de verzwakte krachten herstelt, en 

 bij de uitkomst het bewijs oplevert, dat in die rust inderdaad een groote activiteit en 

 werkzaamheid heerschte. 



In zulk een rust nu heeft het Genootschap, naar het uitwendig aanzien, in het tijdperk 

 sedert de jongste algemeene Vergadering, verkeerd. Het heeft zijne werkzaamheden in stilte 

 en bedaardelijk, maar toch krachtig voortgezet. En het XXIIste Deel zijner Verhandelin- 

 gen, hetwelk hier vóór mij ligt, strekt daarvan ten bewijze. — Maar of nu een volgende 

 cursus van ons Genootschap, — of nu het tijdvak, dat we weder intreden, proeven geven 

 zal van meer uitwendig , meer openbaar leven, meer leven naar buiten, — dit is een zaak, 

 die gedeeltelijk afhangt van gunstige omstandigheden, maar grootelijks van den goeden wil, 

 die ons bezielen zal, om zelven de handen aan het werk te slaan. Is er bij ons allen, die 

 de eer hebben Leden te zijn van deze in geheel Europa vermaarde Instelling, lust en 

 opgewektheid, om op het veld der wetenschappen naar goede en degelijke vruchten om te 

 zien, dan durven wij een' rijken oogst voorspellen, op dien kostbaren akker gezameld. 

 Immers hebben we het Lidmaatschap van deze Instelling aangenomen, — niet om slechts zulke 

 wetenschappelijke vruchten uit de hand van anderen te ontvangen, maar ook en vooral om 

 zelven die vruchten te kweeken, voort te brengen, en aan anderen aan te bieden; niet 

 slechts om te maaijen , maar ook en vooral om te zaaijen. Meenen wij niet, dat de ak- 



