5 



verdoofd door de ontploffing yan den voorraad van kruid in den kraton. De eerste opwel- 

 lende gedachte bij ons allen was, dat de Balinezen den vijand, die in het verblijf van den 

 prins was gedrongen, in de lucht hadden doen springen. Gelukkig was het niet zóó. 



De kotter van den heer King deed al den tijd van ons verblijf de dienst van den post 

 tusschen Beliling en Ampanan. De eerste reis dat ik aan wal was, bezocht ik de bouw- 

 vallen van Beliling. Ik bezocht ook al de huizen, die nog niet door de vlammen waren 

 vernield. Ik zocht echter vooral naar Balinesche of Boeginesche manuscripten. De laatste 

 waren reeds door de Boeginezen weggevoerd. De eerstgenoemde hangen doorgaans onder de 

 daken of aan bamboezen haken, welke de inboorlingen in menigte in de muren slaan. 

 Daar de kampong meestal door Boeginezen was bewoond, leverden mijne nasporjngen 

 weinig op. 



In een enkel huis trof ik aan nagenoeg al wat ik vond. Het was waarschijnlijk de wo- 

 ning van een' goestie. Te bejammeren was het dat de matrozen, bij het plunderen, wat er 

 mogelijk goeds was, weggeworpen of verscheurd hadden. Den l sten Julij ging ik met mijnen 

 jager tot Bandjir Djava wandelen. Ik bespeurde eenige ongewapende Balinezen, bijna allen 

 voorzien van een' stok met een stuk wit linnen , bezig om paarden , geiten , etc. weg te 

 voeren , of om de overblijfselen van het ameublement hunner huizen te verzamelen. Hoewel 

 allen, mij ziende, de vlugt namen, durfde ik mij echter niet te ver wagen, niet wetende 

 of zij hunne wapenen in de nabijheid hadden, en hoe zij zich zouden gedragen, wanneer 

 zij zich in menigte tegen over mij alleen met mijn' bediende zouden gesteld zien. 



Den volgenden dag deed het leger een militaire promenade naar Singaradja, Ik ver- 

 gezelde het te voet , en maakte mij dien tijd ten nutte om de nog staande geblevene hui- 

 /.en te onderzoeken. Het was bij die gelegenheid dat ik in de woning van den goestie Djb- 

 lantok eene menigte van brieven vond, verspreid op den grond van eene beslotene plaats, 

 waar welligt vergaderingen werden gehouden, —te oordeelen naar een aantal balie-balie' s (1), 

 welke zich rondom onder opene lootsen bevonden. Ik vond mij verhinderd al die brieven 

 opterapen, wijl de heer kolonel Bakker (kommandant der expeditie) mij deed terug roe- 

 pen. Toen ik later daarnaar weder onderzoek deed , trof ik er geene meer aan. De Baline- 

 zen hadden ze dus weder ingezameld, gedurende den tusschentijd van eenige dagen. Ik 

 weet niet wat er van al die brieven is geworden, ook niet of allen vertaald zijn ge- 

 weest, Inaar wel is het mij bekend, dat een derzelven zeer belangrijk was, die namelijk, 

 waarbij Klongkong aan Kar ang - Assem en Beliling last gaf, om het rijk van Banglie aan 

 te vallen en een einde met die vijanden te maken, en daarna een krachtvollen weerstand 

 te bieden aan den aanval der Hollanders. Men voegde daarbij dat dezelfde bevelen naar 

 Gianjar en Mengoei waren afgerigt. 



Gedurende mijne herhaalde togten ben ik nimmer door het volk aangerand of belee- 

 digd geworden. De mannen gingen en kwamen zonder wapenen, of zij legden ze neder, 

 of verborgen ze, wanneer een Europeaan hen naderde. Steeds bij het aanvangen van een ge- 

 sprek, verzochten zij eerst verschooning, en dikwerf wilden zij mij hoenders, een varken 



(I) Rustbanken van bamboes vervaardigd. 



