12 



Het Brahmdndapoerana is geschreven in Slokoüs , even als de Indische Poerana's. 

 Jammer maar, dat het Indische Brahmdndapoerana nog niet verkrijgbaar is; de vergelijking 

 van beiden zou uiterst veel ophelderingen over den gang der litteratuur zoowel, als over 

 de verhouding der Balinesche tegenover de oorspronkelijke Indische godsdienst moeten opleveren. 

 De Sloka's volgen zelden geheel op elkander; men vindt gewoonlijk maar een vierendeel 

 of een' halven Sloka, die daarop door eene uitvoerige paraphrase in het Balineesch gevolgd 

 wordt. Wij zullen bij het hoofdstuk : godsdienst, eenige kleine proeven geven. 



Epische Poëzij. 



Rdmdjana. Dit is het oudste Indische epos, vervaardigd door WatMiKi, die ook op Bali 

 als vervaardiger opgegeven wordt. Het is echter hier eene Javaansche bearbeiding van M'poe 

 Radja. Koesoema, die ook Jogiswara, of vorst der boetelingen genoemd wordt, va- 

 der van M'poe (Hempoe) Tanakoeng en van een' anderen dichter M'poe D'armadja, vervaar- 

 diger des Swaradahana. De taal is zuiver Kawi , met een bijzonder groot getal van Skt. 

 woorden. Het Indische Rdmajana bevat 7 Kandd' s, groote afdeelingen, die weder in Sar- 

 ga's, kapittels verdeeld zijn; op Bali hebben wij de Kandas niet, maar de geheele ge- 

 schiedenis der 6 eerste Kandas is bij elkander gevat en verdeeld in 28 Sarga's. Het 

 zevende, het Oettara Kandd, behoort niet tot de geschiedenis, maar is een eigen werk op 

 Bali , als vervaardiger waarvan echter dezelfde Walmiki opgegeven wordt. Dat dit Kandd van 

 het overige Rdmajana afgescheiden is, bewijst dan wel, dat het als een verschillend, niet 

 tot het groote werk hehoorend , stuk van Indië overkwam, waarvoor ook de inhoud pleit, 

 naardien het Oettara Kandd de geschiedenis van de familie van Rama na diens dood be- 

 schrijft. Wij besluiten dus, dat in Indië, ten tijde der mededeeling des Rdmajana naar 

 Java, het Oettara Kandd nog niet met dit werk vereenigd was. Eveneens vinden wij de 

 lange verhalen van het Bdla Kandd , de geschiedenis van Rama als kind , waar hem de 

 huispriester Wasista geschiedenissen uit den voorlijd mededeelt, in het Javaansch -Baline- 

 sche Rdmajana niet weder. Deze geschiedenissen, gedeeltelijk zeer fraai als die der Saga- 

 riden en de nederkomst der rivier - godin Gangd op de aarde (zie A. W. von Schlegel's 

 Indische Bibliotheek), zijn episoden, die niet tot de geschiedenis van Rama behooren; echter 

 hebben zij zoo veel aanlokkelijks, voornamelijk voor een volk, als Javanen en Balinezen, dat 

 alle vertelsels als het ware verslindt, dat de afwezigheid van deze verhalen in het Javaansch- 

 Balineeschr Rdmdjana zeer bevreemdt. Wij verklaren de afwezigheid van die vertelsels, even 

 als de afscheiding des Oettarakandd van het Rdmdjana; in den tijd dat het Rdmdjana naar 

 Java kwam, was het in Indië zelve nog niet zoo volumineus geworden, als thans, en 

 behelsde alleen de geschiedenis van Rama. In het Mahdbhdrata is al lang, uit inhoud en 

 yorm van verscheidene stukken, door de Europesche geleerden opgemaakt geworden, dat wij 

 in dit werk , zoo als het thans bestaat, een conglomeraat van Indische mythen voor ons 

 hebben, die gedeeltelijk eerst in laten tijd door interpolatie ingeslopen zijn. Hetzelfde 

 schijnt het geval met het Rdmdjana te zijn, hoewel hier de interpolatien niet zoo herhaal- 

 delijk en door het geheele werk heen verschijnen. Voor de naauwkeurig doorgevoerde ver- 

 gelijking van het Indische Rdmdjana met het Balinesche , ontbreekt mij thans eene uitgaaf 



