20 



in Kediri (het grootste rijk van Java, dat vóór Madjapahit bestond) ingang gevonden te 

 hebben. 



6. Ardjoena- Widjaja, ( » Ardjoeïc a's zegepraal") is vervaardigd volgens het Oettarakanda 

 in dier voege als het Bdrata-Joedda naar de vier bovengenoemde Parva's. Het houdt den 

 strijd van Ajüktoena met en zijne overwinning van Rawana in. Rawaka wordt hier gebonden, 

 maar nog niet gedood , wijl zijn tijd nog niet gekomen was. Hij zou door Rama ver- 

 delgd worden. Of hier aan eene expeditie der Brahmanische Hindoes tegen het zuiden van 

 Indi'è en Ceijlon, voorafgaande aan die van Rama, (die als personificatie der overwinning 

 dier gewesten beschouwd wordt), gedacht kan worden, moeten nadere onderzoekingen leeren. 

 De vervaardiger is M'poe Tantoblar Boda, ook een Boeddhist in Kediri onder Djajabaja. 



7. Soeta Soma. De ratoe Detia ( S Dauawa, Daeman). Poerobsada had alle koningen van 

 Bdratawarsa gevangen genomen en den ratoe Darma overwonnen. Hij wordt overwonnen 

 door Soetasoma en zijn aanverwant Praboe Maketob. Het houdt vele episoden in, ook de 

 geschiedenis van Rama. Het onderwerp zal genomen zijn uit de Ketaka-Parva (zie boven), 

 hoewel het naar den aard van dat werk niet daarin te verwachten is. De vervaardiger is de- 

 zelfde als die der Ardjoena- Widjaja, de Boeddhist M'poe Tantoelar van Kediri. Uit den 

 tijd van Djajabaja, of ten minste van de opvolgers van den vorst van Ajer Langgia, hebben wij 

 dus bearbeidingen van oudere werken; het schijnt, dat toen al de oudere Kawitaal wat 

 moeijelijk te verstaan werd, en dat men daarom de geliefkoosde voorwerpen der litteratuur 

 in eene meer verstaanbare taal overbragt. De invloed van de Boeddhisten op deze vernieu- 

 wing is wel niet te ontkennen. 



8. Hariwangsa. Dit is ook een Indisch gedicht, dat gewoonlijk bij het Mdhdbharata gevoegd 

 wordt, (het Indische is uitgegeven door Langlois in Parijs en verkrijgbaar in Calcutta); ook dit 

 stuk biedt weder een punt van vergelijking tusschen Indi'è en Java, het Kawi en Sanskrit, aan. 

 De inhoud wordt door de priesters opgegeven te zijn: de verhouding van Kresma tegenover Roek- 

 mini (zijn vrouw), en de beoorloging van de twee vorsten Djarasatsda , Cahs a's schoonvader, vorst 

 van Magada, en Tjedi of Sisoepala. Dit werk is in Madjapahit (1) vervaardigd, dus van late- 

 ren oorsprong dan de voorafgaande; de vervaardiger is M'poe Penoeloe Boda, ook een Boeddhist. 

 De koning van Madjapahit van dien tijd heet Brajang W'kasing Soeka, vader van Bra Widjaja 

 (Browidjojo) die volgens de Javaansche berigten de laatste (Hindoesche) vorst van Madjapa- 

 hit was. 



Dit zijn de voornaamste werken der Kawi-litteratuur, zoo ver ik thans met haar bekend 

 ben. Hiermede is echter de Balinesche litteratuur lang niet uitgepuit. Wij hebben eerste- 

 lijk nog de wetboeken in proza geschreven; verder de Toetoer's of «leerende schriften," 

 waarover, daar zij grootendeels geheimschriften zijn, zich nog niets laat bepalen. Verder de 

 Babad's of historisch - genealogische werken, gedeeltelijk in Kidoeng, d. i. de nieuwere (Ja- 

 vaansche) maat vervaardigd, gedeeltelijk in proza. Verder rein Polynesische mythen; vooral 



(1) Madjapahit is de woordelijke vertaling van 't Skt. Wilvatikta (verbasterd Wilatikta , Oet. Djatea) , 

 de bittere vilva (aegle marmelos) ; dit ia dan wel geene verdichte vracht , en de naam Madjapahit geen onsin , 

 zoo als men het vroeger beschouwd heeft. (Zie Raïties). 



