24 



3). Poervadigama of Sivasasana , het vroegere Adigama, of »het berel van Siva," gel- 

 dende alleen voor de Brahmanen. 



A). Devdgama, het dgama der Deva's. 



8). Svadjamboe SS Svaradjamboe ; de beduiding is onzeker; misschien svara astem," 

 » bevel/' en djamboe, in plaats van Djamboé Dwipa (Indië), dus: rfe stem of de wet van 

 Indië. 



Het voornaamste wetboek uit Indië, [bij Rafflbs Mènawa Sdstra, Ind. Mdnawa-Dharma- 

 Sdstra], is bij alle vragen, die ik aan verschillende priesters en voornamen deed, als niet 

 aanwezig opgegeven. Echter weten zij, dat al hunne wetten afkomstig zijn van Praboe Ma- 

 hoe (den vorst Manoe), die in verschillende wereldouders onder verschillende namen het 

 bestuur der wereld heeft. Alleen in het Sivasdsana, het wetboek der Brahmanen, heb ik 

 het opgenoemd gevonden onder den naam : Dharma- sdstra- Koetara -Manavddi; ddi is hier 

 wel echt-Indisch te nemen wen zoo voorts/' en te vertalen nde wetboeken, dat van Koetara 

 Matcawa, en de anderen" Koetara (1) is bij Raffles ook opgegeven als »een wetboek," en 

 bij Humboldt niet verklaard. Koetara schijnt mij heizelfde te zijn als Oettama , en dit is 

 de naam van den derden in de reeks der Manoe's. De overgang van Oettama in Koetara 

 is wel mogelijk, en gestaafd door eene plaats des Brdhmanddpoerana : Oetara Manoe , lont. 

 11. Oettara is de vergelijkende trap, Oettama de overtreffende, ))de hoogere" en »rfe 

 hoogste" De K voor Oetara zoude ik beschouwen als het Polynesische Voorzetsel, dat door 

 onverstand er aangevoegd is. Tegen deze conjectuur strijdt nu wel, dat de wet in Indië van 

 den eersten Manoe Slajambhoewa Manoe moet zijn uitgegaan; maar wij hebben ver- 

 scheidene wetboeken, en deze zijn nog niet eens allen bekend; mogelijk dat het oorspron- 

 kelijke Balinesche wetboek van een dier andere Indische af te leiden is, hoewel de inhoud 

 met dat van Slajambhoewa over het algemeen overeenkomt. 



Dit dharmasdstra Koetara Mdnawa is nu op Bali en wordt geheim gehouden, of het be- 

 hoort tot de verloren werken, die op Java waren, maar niet naar Bali overgekomen zijn. 

 Het wordt te gelijk genoemd met de Sdrasa Moestjaja (2), die wij als een Toetoer leeren 

 kennen, verder met de Kamandaka, een Toetoer voor de bereiking van voordeelen, of 

 voor kloekmoedigheid. Al deze werken zal een kundige Brahmaan naauwkeurig ken- 

 nen. Ik heb maar met veel moeite het Sivasdsana in handen gekregen, doch ik kan 

 hopen , op dezelfde wijze ook inzage in de overige wetboeken en in de Toetoer s te verkrijgen. 

 Het Sivasdsana werd mij, even als het Brdhméndapoerana, onder de voorwaarde geleend, om 



(1) Koetara is volgens Wimoï »the post rouud which the string passes, that works the churning stick." 

 Deze verklaring is hier volstrekt niet toepasselijk. 



(2) Sdrasa Moestjaja zoude men kunneo verklaren door »de lotus {of het meer) der edelgedorene," door- 

 dien men Moestjaja beschouwt als verbastering van Amoesjjajana , »een edelgeboren man," »een voorname." 

 Da a viel, volgens de voorbeelden, die wij daarvan hadden, ligt af, of vereenigde zich ook met de sluitende a 

 van Sarasa tot lange d , wat echter niet meer herkend werd. Eene andere verklaring zoude zijn : de te ver- 

 bergen lotus , doordien men Moestjaja als verbasterd uit Moesjja beschouwt. Beide verbasteringen zijn door 

 de dikwerf verschijnende weglating en bijvoeging van lettergrepen en het gebrekkige orgaan voor zulke woorden 

 mogelijk. 



