29 



Malat. 



Het Malat bevat de geschiedenis van den veel geprezen held Pandji, die ook op Balt zijne 

 avonturen gehad heeft. Het -werk is zoo groot van omvang als het Rdmdjana ; het is echter 

 niet in Kawi-maten of taal, maar in Kidoeng vervat, waaronder de niewere Javaansch- 

 Balinesche maten verstaan worden. De voorwerpen, die hetzelve inhoudt, worden in de 

 Gamboeh, (de dramatische voorstellingendoor menschen, die zelven spreken), aan het publiek 

 voorgesteld. Eveneens is het met het Rdmdjana. De Bdrata Joedda en Wiwaha worden in 

 de Wajang koelit even als op Java gespeeld. Van het Indische Drama schijnt er niets naar 

 dit eiland gekomen te zijn. De namen van de vermaardste Indische Drama's zijn onbekend; 

 de geschiedenis der Sakoentala is uit een der Parva's bekend, en het oorspronkelijk verhaal vindt 

 men ook in Indië in het Mahdbhdrata. Het prachtige Drama Sakoentala van Kali- 

 dasa is echter niet bekend. De reden hiervan is waarschijnlijk , dat de meeste Indische 

 Drama's uit lateren tijd zijn, en misschien ook, dat zij in dien tijd, toen de Brahmanen 

 naar Java kwamen, nog slechts aan de vorstenhoven in Oedjajini, Cashmir, Ajodja enz. 

 waren, en dat dus die Brahmanen er niet mede bekend konden zijn. Overigens behoort 

 het Drama niet tot de heilige litteratuur, en de Brahmanen mogten het om die reden 

 verzuimen. 



GODSDIENST. 



De godsdienst is, zoo als bekend is, de Hindoesche, en zelfs bestaan de beide groote 

 Indische eerediensten: de Brahmanische en Boeddhistische, op Bali. De laatste telt slechts 

 weinig belijders, die in Karang- Assem in de dessa Boedda Kling (Crawfurd) en in Gian- 

 jar, in Batoean, wonen. Deze Boeddhisten, die nog door geen' Europeaan bezocht zijn, 

 schijnen echter een' gewijzigden vorm van godsdienst te hebben. Crawfurd bemerkt, dat 

 men op Boleleng eenigzins verachtend van de Boeddhisten gesproken had; deze opmerking 

 heb ik in het zuidelijke gedeelte van Bali niet kunnen maken. Wel is waar, dat er opge- 

 geven wordt, dat zij allerlei dieren, b. v. koebeesten, welke aan de Siva -dienaren ver- 

 boden zijn te eten, en honden en andere onreine dieren eten mogen, maar zij worden 

 niet beschuldigd dezelve inderdaad te eten. De verhouding van het Sivaïsme en 

 Boeddhisme wordt door de Panditas zöö opgegeven , dat Boeddha de jongste broeder van 

 Siva is en dat zij vreedzaam naast elkander bestaan, hoewel noch de Boeddhisten Siva, noch 

 de Sivaïten Boeddha vereeren. In den cultus verschijnt echter ook thans nog eene vermenging 

 der beide godsdiensten, naardien bij groote feesten, b. v. het Pantjawalikrama , bij de vier 

 Panditas der Siva-, ook één van de Boeddha -dienst geroepen wordt, die zijne gebeden, 

 tegen het zuiden zittende, verrigt, terwijl de overige vier de dienst naar de overige cardi- 

 naalpunten, en in het midden zittende, volbrengen. Verder wordt bij de verbrandingen van 

 vorsten het heilig water, dat van een' Pandita- Siva komt, met dat van een' Pandita -BoRvmiA 

 vermengd, en dus ook door Siva- dienaren gebruikt. De veelvuldige opnoemingen van Boeddha 

 in de Kawi - geschriften , en de Boeddhistische vervaardigers van zulke geschriften, be- 

 wijzen (daar die geschriften allen van Java zijn), meer voor Java, maar gedeeltelijk ook 



