80 



voor Bali , de vermenging der twee godsdiensten, daar ook deze geschriften bij de Sivaïten 

 geëerd zijn. Zoo veel is zeker, dat de Boeddhisten op Bali (en vroeger op Java) geene fa- 

 natikers waren, en dat zij het Hindoe- Pantheon ongeschonden lieten, terwijl zij Boeddha 

 als de eenige ware godheid vereerden. 



Sivaïten. 



De groote menigte der Balinezen heeft het Brah manische geloof en behoort tot de secte 

 van Siva. Van de andere secten (Wisjnoeïten) vindt men op Bali geen spoor, en de veree- 

 ring van Siva heeft, als het ware, die van alle overige goden van het Hindoe -Pantheon ver- 

 zwolgen. De godsdienst kan men verdeden in den privaat - cultus van de priesters en de 

 openbare dienst van het volk. 



Huiselijke cultus der priesters. 



De huiselijke cultus der Panditas herinnert ons aan de oude Veda- dienst der Indi- 

 sche Brahmanen , en is oorspronkelijk wel daarvan afteleiden. De Brahmanen in Indië ver- 

 eerden in oude tijden niet de goden des volks; voor hen bestond geen Brahma, Wisjrob 

 of Siva met al de overige goden, die zich aan deze sluiten. Zij vereerden de hemelligcha- 

 men, vooral de zon, en het vuur (Agni) en verscheidene sterren. De huiselijke cultus der 

 Brahmanen op Bali is ook aan de zon gewijd , en heet soerjasevana (vereering van de 

 ion) en geschiedt zonder tempel en godenbeelden, en met het brengen van maar weinig offer- 

 anden. Op de vraag, wat de zon beteekende, zeide men mij, dat het Siva was, en daar- 

 om kunnen wij veronderstellen, dat de Brahmanen toch den ouden cultus niet meer heb- 

 ben en tot de gewone Siva- dienst overgegaan zijn. Siva is echter, ten minste door de 

 Brahmanen zoo geïdealiseerd, dat hij zeer wel met de hoogste (zonnen-) godheid geïdentifi- 

 eerd mag worden, en in den volks -cultus in Indië is Siva ook de representant van het 

 vuur, en draagt de zon als derde oog op het voorhoofd. Wij houden dus nog aan de veron- 

 derstelling, dat de Brahmanen op Bali de oude dienst der Indische Brahmanen, die al- 

 leen op de Veda's berust, en de goden van het volk in weinig of geene aanmerking neemt, 

 bewaard hebben, en dat zij voor het volk wel de vereering der populaire goden leiden en 

 regelen, maar zelven daarin geen deel nemen. 



Men heeft mij toegelaten, om den huiselijken cultus van een' Padanda te zien. Deze geschiedt 

 's ochtends tusschen 9 en 1 1 uur met nuchteren maag. De Pandita's moeten dezen ten minste 

 op volleen nieuwe maan verrigten; de meesten doen het buitendien op ieder vijfden dag (Kali- 

 won, volgens de Polynesische week van J> dagen). Bijzonder heilige en aanzienlijke priesters, 

 zoo als de Padanda Made Alcng KATjêsG in Taman Intaran , verrigten hem dagelijks. Op 

 gewone dagen duurt echter de cultus niet zoo lang als op den dag Kaliwon; nog langer duurt 

 hij bij volle en nieuwe maan. Bij de laatste gelegenheden is de priester ook in zijne volle 

 ornaat uitgedoscht. De plaats der vereering is een Bale, die zich in een van de binnen- 

 hoven des priesters bevindt. Het gedeelte van den Bale (1), waar de godsdienst geschiedt, 



(1) De namen der Bale zijn: Jasa , Mahanlèn , Mahari , Boat ; het heilig water heet Sevamba , d. i. 

 s&iva en amihat » water van Siva." 



