31 



is naar drie zijden met doorzigtig vlechtwerk van bamboe omgeven; alleen naar het westen was 

 die van mijnen Padanda open. De Padanda is gekleed in 't wit, het bovenlijf, naar Bali- 

 neesch - Indische wijze, naakt. Hij zit met het gezigt naar het oosten en heeft een houten 

 bord voor zich staan, waarop zich verscheidene vaatjes met water en bloemen, eenige 

 rijstkorrels, een komfoortje met vuur en eene bel bevinden. Hij mompelt dan bijna onverstaan- 

 bare woorden of gebeden uit de Veda's, terwijl hij de bloemen in het water duikt, en 

 daarop met den duim en voorsten vinger der regterhand voor zich heen ( tegen het oosten ) 

 wuift, te gelijker tijd met eenige rijstkorrels, en met het opbeuren van het komfoor met vuur. 

 Na eenigen tijd in zijne gebeden voortgegaan te zijn, waarbij hij allerhande bewegingen met 

 de vingers maakt en den rozenkrans ronddraait, vertoont hij zich als van de godheid 

 bezield; Siva is, als het ware, in hem overgegaan; dit vertoont zich in stuipen van 

 het ligchaam, die heviger worden en eveneens allengskens weder bedaren. Nadat de god- 

 heid zoo in hem overgegaan is, sprengt hij het water en de bloemen niet meer alleen vóór 

 zich (tegen het oosten), maar ook tegen zijn eigen ligchaam, om ook aan de godheid, die 

 in hem overgegaan is, hulde te bewijzen; de bellen worden bij den gewonen dagelijkschen cul- 

 tus niet gebruikt, wel echter op volle en nieuwe maan en bij verbrandingen. 



Door dezen cultus is de Padanda volkomen gezuiverd; al zijne verrigtingen , ook zelfs de 

 opname van het aardsche voedsel, zijn heilig. Hij eet dan (maar slechts ééne keer 's daags), bij 

 welke verrigting niemand anders dan zijne kinderen, die hem bedienen, naderen mogen, 

 hetwelk in stilte geschiedt. De overblijfselen van zijne spijze zijn gelijk Amrêta (Ambrosia) en wor- 

 den met graagte door de aanwezigen, — ook de vorsten ingerekend, bijaldien zij een' Pandita bij 

 zich hebben, of in huis van hem verkeeren, — gevraagd en verteerd. Het water, waarvan 

 de Pandita gedurende zijne godsdienst gebruikt heeft, wordt door het Feda-lezen als heilig 

 gehouden; het wordt toja lirta (water van eene heilige plaats) genoemd, en door het volk 

 tot hunne zuiveringen, tot besprenging van doode ligchamen en tot offeranden, gekocht. 

 Dit is een van de inkomsten der Panditas. Buiten zijn' huiselijken cultus verrigt hij den 

 cultus voor het volk (zie beneden), en leidt de verbranding en de offeranden voor de 

 overledenen. In zijn huis houdt hij zich buitendien met de Veda's , met de heilige en 

 de gewone Kawi- litteratuur bezig; hij onderwijst zijne kinderen, en degenen (-vooral 

 voornamen en vorsten), die als leerlingen tot hem komen. Hij is ook de astronoom en astro- 

 loog voor het volk, en weet alleen de tijdrekening volgens de verschillende verdeelingen 

 van het jaar te regelen (Zie de Balinesche Kalender). Eindelijk heiligt hij ook de wapens; 

 Ieder nieuw te smeden wapen wordt vóór de bearbeiding bij hem gebragt: hij zet daarop 

 eenige mysterieuse teekens, voornamelijk het woord Ong (om), en daarna eerst heeft het 

 wapen waarde en kracht. Ook als het wapen geheel gereed is, brengt de eigenaar offeran- 

 den , en de Pandita leest de Veda's daarover om deszelfs kracht te verzekeren. 



Godsdienst des volks. — Plaatsen der godenver eering. 



De voornaamste plaatsen der goden vereering y.ijn de sad-kahjangan (de zes tempels), die 

 Kat'exochèn ioo genaamd worden. Zij zijn allen aan Siva gewijd, onder verschillende namen. De 

 voornaamste en oudste tempel, wiens stichting in de Oesana Bali verteld wordt, is: 1). in 



