wijd is. De overige kleine tempels zijn meestal aan de dienst van de Pitards gewijd. 

 De huistempels van de vorsten zijn vrij aanzienlijk en kostbaar, maar ook niet in den 

 besten smaak gebouwd. In deze vinden wij, buiten de Meroës, die van hout zijn, ook 

 de pyramidale gebouwen van steen : Padmasana , (de Padmdsana moeten aan de zon gewijd 

 zijn; Siva is de zon), waarvan het uiteinde afgestompt en van eene soort van stoel voorzien 

 is, waarop de wij rook voor Siva, in zijne drie gedaanten als Sadei-Siva, Par ama -Siva en 

 MAHa-SivA, ( bestaande die wij rook uit drie soorten: Mnjan, Madjagawoe en Tjandana) , 

 verbrand wordt; en Tjandi, een zuiver pyramidaal gebouw zonder afstomping. Buiten 

 deze gebouwen vindt men verscheidene Bale's gedeeltelijk van muurwerk (G'dong Tjantèl), 

 en ingelegd met Chineesch porselein en glaswerk, ook versierd aan de rugzijde met 

 schilderijen, gedeeltelijk van hout (G'dong Tarik) , waarop de offeranden geplaatst worden. 

 De Meroe en Padmasana worden voornamelijk als zetels van de hoogste godheid beschouwd; 

 de Meroe s zijn ook van linga's voorzien, die echter gewoonlijk maar van spits hout ge- 

 vormd en in groot getal in de daken bevestigd zijn. Het uiteinde van de Meroës en ook 

 van de andere tempelhuisjes is gewoonlijk met een' omgekeerden pot of ook een glas bedekt, 

 iets, dat mij al dadelijk in den beginne aan het Boeddhisme herinnerde, daar dit eene 

 verbeelding der koepel (of waterhlaas) schijnt te zijn, die het onderscheid van alle Boed- 

 dhistische tempels is. De Sivaïten willen dat echter niet toestaan, dewijl zij geene verkla- 

 ring van dit versiersel geven. De linga vindt men ook in menigte op de muren, die de 

 tempels omgeven, en is hier van steen in den vorm van het exemplaar, dat ik van Bole- 

 leng aan het Bat. Genootschap gezonden heb. De oorspronkelijke beduiding der linga is 

 nagenoeg verloren; thans beteekent het woord slechts » het voortreffelijkste." Buitendien 

 hebben wij nog tempels aan den zeekant, die aan den god der zee, Baroena, gewijd zijn; 

 verder kleine huisjes in de sawah's en aan de wegen, gewijd aan Sri, de echtgenoot van 

 Siva; in de laatste strooijen de voorbijgangers, indien zij rijst bij zich voeren, enkele 

 korreltjes. 



De vereerde goden. 



In Indië. zijn, volgens het volksgeloof, Brahma, Wisjnoe en Siva, of de Trimoerti (drie- 

 eenheid) , de hoogste goden. Dat de Brahmanen, de eerste kaste oorspronkelijk, deze go- 

 den weinig vereeren, — dat de Veda's andere godheden boven aan stellen, — en dat zelfs 

 Wisjnoe en Siva bij dezelve eene zeer ondergeschikte rol spelen, is bekend. Verder on- 

 derscheidt zich het volksgeloof in twee groote secten, die Wisjnoe en die Siva als hoofd- 

 godheid vereeren. Brahma heeft ook in Indië geen' bijzonderen cultus; hij is als schep- 

 per als het ware geneutraliseerd, daar zijn scheppingswerk voleindigd is, terwijl de be- 

 warende Wisjnoe en de gevreesde vernielende Siva alle aandacht der stervelingen tot zich 

 trekken. Het is zeker dat op Bali , en waarschijnlijk ook op het oude Java, nooit Wisjnoeï- 

 ten kwamen. De enkele beelden op Java, die zonder tegenspraak Wisjnoe voorstellen, 

 vindt men meestal in vereeniging met Siva, en zijn, naar het schijnt, er maar bijge- 

 daan, om de hofhouding van laatstgenoemden god grooter en prachtiger te maken. Nergens 

 wel is Wisjnob hoofdvoorwerp van vereering geweest. 



22" e deel. 184Ö. 8. 



