42 



gedaante aannemen. Overigens heeft Gana een geheel menschelijk ligchaam en ook maar 

 twee armen , waarvan wij de reden boven bij Siva gezien hebben. Buiten de voorkeur 

 der vereering van den eenigen en hoogsten Siva, verklaart zich het gebrek aan hulde, aan 

 Ganesa bewezen/ ook wel uit zijne gedaante. Al hetgeen gedrogtelijk is, wordt op Bali met 

 een' zekeren afschuw gezien; daartegen strijden nu wel de vele verbeeldingen vandaemonen, 

 maar deze zijn ook de vijandige geesten, die door de goede goden grootendeels ten onder 

 gebragt worden. In 't bijzonder valt optemerken, dat men de gedaanie van een' olifant als 

 on gelukbrengend beschouwt, hoewel ik niet beweren kan, of dit altijd het geval was. 

 Een vroegere vorst van Boleling hield een' olifant en plagt daarop uitterijden; dit gedrag 

 werd algemeen afgekeurd , en men schrijft 't daaraan toe, dat dezelfde vorst door de goden met 

 het verlies van zijn rijk gestraft werd. Natuurlijker is de afschuw voor den tijger; bijaldien 

 zich tijgers in een rijk van Bali vertoonen, veronderstelt men, dat het rijk spoedig zal onder- 

 gaan, (onder de heerschappij der kwade geesten komen) (1). Groot aanzien heeft daarentegen 

 de neushoorn, hoewel niet in leven. De Deva agoeng en ook de vorst van Lombok hebben 

 tot groote offerfeesten zulk een dier van het Nederlandsen Gouvernement gevraagd; zij ge- 

 bruiken het bloed en vet voor de toebereiding van verscheidene offeranden, en de excremen- 

 ten als geneesmiddelen. 



Kaau, de god der liefde en zijne vrouw Ratih, hebben, zoo veel ik weet, geene bijzondere 

 tempels, maar genieten bij dit zeer erotisch volk toch bij zond eren eerbied. Ook KaMA is weder 

 als het ware een vorm van Siva (zie Oes. Bali pag. 278). Andere namen van KaMA zijn 

 sang hjang Smaba, (omtrent het Latijnsche cura, voor «verliefd zijn"); verder Anahgga, de 

 ligchaamlooze, wijl volgens eene mythe Siva zijn ligchaam verbrand heeft; ook Manoboe, in 

 het hart geboren. 



Vasoeki , de Indische slangenkoning, valt hier omtrent te zamen met Ananta (eeuwig- 

 heid), of Antabhoga , de slang waarop Wisjnoe rust. Ook Vasoeki behoort hier tot Siva's 

 gevolg; hij huisvest in de verscheidene voorname tempels, waar Siva vereerd wordt (in 

 de sadkahjangans). Na den tijd der vereering in Basoeki } aan den voet van den Goenong 

 agoeng, (welke plaats naar dezelfde slang genaamd is), veronderstelt men, dat hij door de 

 lucht naar Oeloewatoe, het heiligdom op het tafelpunt (in Badong) , en zoo ook naar de andere 

 Kahjangans rondtrekt. Men neemt hem dan als een' vurigen streep aan den hemel waar. 

 De glans komt van de edelgesteenten, waarmede zijn geweldig hoofd versierd is. Over Vasobki 

 (op Bali altijd qasoeki) bestaan er veel schijnbaar ongerijmde vertelsels. De «sachen aus 

 diesen sagen" uittetrekken , is mij tot nu toe nog niet gelukt. Aan een' vroegeren slangen- 

 cultus heb ik allang gedacht, voornamelijk wijl een Padanda ook Boedjangga (slang )genoemd 

 wordt, en in de Oesana Java als zonen van Sang Hadji (adia, naar 't mij toeschijnt, «de eerste") 

 genoemd worden: Siva, Boedda en Boedjangga; wat zeer op drie verschillende eerediensten: den 

 rein-Sivaitischen, Boeddhistischen en slangen-cultus (?) heenduidt. Van echt Indische mythen 



(1) Tijgers komen in het grootste gedeelte van Bali niet voor; naar Djembrana zwemmen «ij van Banj'oe- 

 wangie over, en huisvesten in dat bijna onbewoond land en in het gebergte van Tabanan en Boleling. De 

 groote aanbouw van het land belet hen, om zich verder te verspreiden. Waar zij komen, duiden zij aan, dat de 

 menschen zich verwijderen zullen. 



