N 



De offerenden gebruiken ook dit heilig water , om zich te zuiveren, den mond te spoelen en 

 het gezigt te besproeijen. Wij hebben wel is waar op Bali het toja Sindoe h (water van den 

 Indus) in Basoeki aan den voet van den Goenoeng ngoeng , en verder eene Gangga in Tahcbnan, 

 maar de priesters beschouwen dit water niet als heilig. Zij weten, dat deze rivieren va. Kling 

 (Indië) zijn, en dat zij het water daarvan niet kunnen verkrijgen; door het Veda-mompelen 

 wordt echter dit gebrek verholpen. Bekend zijn op Bali al de groote Indische rivieren; 

 buiten de Gangga en Sindoe, deJamoena, N armada (Nerboedda) , Caveri (bij Sringapatnam), 

 de Sarajoe, de rivier van Ajodja (Oude) en anderen. Het heilige water, dat de Panditds 

 doen ontstaan, heet Mrèta of Amrêta (Ambrosia, onsterfelijk, levensspijze). Dit water 

 wordt gesprengd met Koesagras , dat in het water gedompeld is. Ook besprengt de Pa- 

 danda de offerenden zelven met Koesagras in heilig water gedompeld. Het Koesa- (of Darba)- 

 gras wordt ook gebruikt, om de offeranden daarop te leggen. Grêta (Ghij) is hier ook be- 

 kend, maar wordt, bij gebrek aan melk, uit klappers gemaakt. De Panditds gebruiken echter 

 ook somtijds de melk van koebeesten tot de toebereiding; eigenlijk moet het gemaakt wor- 

 den van de melk van een lemboe poetih (een wit koebeest met bogchel); deze zijn heilig; de 

 gewone Balinesche koe heeft geene heiligheid, hoewel zij door de. regtgeloovigen toch niet ge- 

 geten wordt. In Badong is het slagten van koebeesten aan de Balinezen verboden; in het 

 geheim geschiedt het echter; in andere staten openlijk. Om de melk van deze Balinesche 

 koebeesten tot Grêta te kunnen gebruiken, bindt men het beest veertien dagen vast en geeft 

 het niets dan Koesagras te vreten; door deze spijze wordt de melk heilig, en voorname- 

 lijk van den muskusreuk gezuiverd, dien de Balinesche koebeesten hebben. Het Tilagras 

 wordt ook gebruikt, doch is aan de gewone Balinezen niet bekend (Zie eene plaats in het 

 Ramajana). Madoe (honig) komt ook nog in de offeranden, en verder reukwerken , als: m'njan, 

 madja gawoe en tjandana (Zie Oes. Bali). 



De bloedige offeranden zijn, gelijk gezegd is, voornamelijk aan KaLA, Doerga en 

 het gevolg der Boetas, zelden aan Siva gewijd. In Indië vergt Siva bijna alleen 

 bloed; op Bali heeft hij als hoogste godheid meer den milden vorm van "Wisjuoe (en Boedha) 

 aangenomen. De offeranden, die bij groote feesten in menigte en van waarde zijn, blijven 

 niet in de tempels, noch worden allen aan de priesters gegeven. Rleederen en geld krij- 

 gen gedeeltelijk de Padandds, die de dienst leiden; de offeranden van eetbare dingen wor- 

 den, nadat zij gebragt zijn, onder gebeden weder teruggenomen, en als Amrêta, levens- 

 spijze, door de offerenden te huis gebruikt. 



De Pandita krijgt buitendien, voor verbrandingen en voor het assisteren bij offeranden 

 der vorsten , aanzienlijke sommen gelds ; deze worden hem gebragt even als eene offer- 

 ande (ook dit kenteekent de PandAtas als eene soort van goden op aarde). De meeste 

 Padandds geven dan een groot deel van het geofferde terug. De Panditds verrigten geene 

 enkele handeling bij de offeranden; uit hunne boeken wijzen zij, voor den tijd des offers, alle 

 in acht te nemen gebruiken, — de hoeveelheid, en toebereiding der offeranden, en derzelvcr aan- 

 brenging, — aan, en onder het offeren zitten zij onbewegelijk, juist als bij den huiselijken cultus, 

 de Vedas te mompelen. Door de Vedas te mompelen , leiden zij dan de opmerkzaamheid 

 der goden op de aangebragte offeranden der menschen, en maken, dat de goden dezelve 

 genadig aanzien. De plaats, waar de Pandita zit, is een hooge toestel van bamboe, 



