u 



nen. De robijn is de geliefkoosde steen op Bali, bijna meer geschat dan de diamant; er 

 worden 7 soorten van robijnen óp Bali geteld, die ieder eene bijzondere bovennatuurlijke 

 kracht bezitten. Aan de bovenarmen en enkels draagt de Pandiia geene versiersels; wel 

 vinden wij die bij de goden. Eveneens hebben de goden veel van deze versierselen in 

 den vorm van slangen, welke men ook bij de Panditds niet vindt. 



- 



Kleeding der goden. 



I I 



Het hoofdtooisel is zeer gecompliceerd, vooral bij Si va. Siva heeft alleen van de 

 goden de Gloeng koeroeng , een bijna kogelvormige kap, veel gelijkende op de Djata 

 der Panditds , wier voorbeeld Siva is. Deze kap bedekt het achterhoofd. Op het voor- 

 hoofd is de Gloeng tjandi , éen rond hoog hoofdtooisel, bijna in den vorm van de tj 'an- 

 di's, die zich in de tempels bevinden. Papoedoekan zijn versierselen naast de gloeng tjandi; 

 Garoeda moengkoer boven de papoedoekan. Pattitis (bij de Panditd s-Kesdbhdrana) de voor- 

 hoofdband met edelgesteenten; van voren is de tjoeddmani. Mangle vyidjaja (misschien 

 mangala widjaja, gelukkige overwinning) > de uitgetakte eenvoudige streep boven de Patitis. 

 Koendala, de oorringen. S'kar tadji , de spitse versierselen onmiddellijk achter het oor. Ron- 

 ron, de versierselen achter de s'kar tadji. Apoes koepok, de versierselen boven de schouders. 

 Glangkana, de boven-armbanden. Glang, de banden aan de handgewrichten. Glang hatis, de ban- 

 den aan de enkels. Bapang , het kleedje, dat in twee kragen van de schouders op de boven- 

 armen afhangt. Kaloeng, een korte halsband met zijden -versierselen van slangenhoofden. 

 Sampat, Silimpat oiSawit, ook Genitri (naar den naam der plant van wier korrels zij gevormd 

 is), de Brahmanen-snoer, even als van de Panditds, onder den regterarm en over den linkerschou- 

 der gedragen. Zij verschijnt in de teekening dubbeld. Babêdatti , de borstband rondom de 

 borst onder de beide armen doorloopende, in het middendoor een edelgesteente gehouden; 

 dit verschijnt ook bij vele Javaansche godenbeelden. Ndga wangsoel (de slang van Bali) 

 een groote van de schouders op den buik afhangende band, van eene slang gevormd, in dier 

 voege gedragen als de Brahmanen-snoer. Babadong (badong, de naam van een koningrijk, 

 beduidt, even als de Sanskritische naam daarvoor bandhana, «verbinding"), de bovenste band 

 om de heupen. Tambedana, twee andere om het lijf loopende banden, beneden de baba- 

 dong. Kamben, het kleed (geen sarong), maar ongenaaid, en boven de heupen door 

 de pas genoemde banden vastgehouden. Samir, een zamengerold uiteinde van het kleed, 

 dat boven de Tambedana uitsteekt. Djawat , het van voren, tusschen de beenen afhangende 

 uiteinde des kleeds. Lintjèr , twee ter zijde afhangende einden van hetzelve. Tjalêr, eene 

 korte broek (deze wordt door de Balinezen nooit gedragen, alleen bij voorstellingen uit de 

 mythologie ziet men dezelve). Siva en al de werkelijke goden zitten of staan op een lotus- 

 bed padmdsana (Zie boven de Padmdsana in de tempels als zitplaats voor Siva). Eveneens 

 hebben zij eene glorie, die de geheele figuur omgeeft, hier eenvoudig trang tedja , »de 

 heldere glans" genaamd. Al deze versierselen kunnen maar door teekeningen verduide- 

 lijkt worden ; te dien einde heb ik de voornaamste Balinesche goden door een' Brah- 

 maan laten teekenen; de eerste keer, dat ik zulke beelden gezonden heb, zijn zij op 

 reis verloren geraakt; die de tweede keer gezonden zijn, hebben ten minste Batavia bereikt. 



