58 



wording van "Wisjtnob als haan (Silingsing) op Bali , maar wij verklaren de aangenomen 

 menschwording van Wisjnoe beter als eene apotheose van het op al deze eilanden gelief- 

 koosde hanenvechten , dat niet uit Indië afkomstig is. 



Bij te voegen tot den cultus. 



De mangkoe (zie Oesana Bali 267 en volgg. ) is de tempel wachter , die het opzigt over 

 het godenhuis voert en het brengen der offeranden gedeeltelijk verrigt, gedeeltelijk leidt; 

 hij moet zekere mantra's, b. v. patikelaning genta sapta en sdstra sangha, kennen, en bij 

 het brengen der offeranden bezigen. Mannen zoo wel als vrouwen kunnen deze 

 plaats vervullen. (Eveneens zijn de Brahmanen - vrouwen, — dat is de uit de Brahmanen- 

 kaste ontsprotene, niet de bij wij ven uit lagere kaste'n — bekend met de Vedas , en verrigten 

 sommige godsdienstige verrigtingen in plaats van de mannen). Verder kunnen de mangkoés 

 uit verscheidene kasten zijn, en niet alleen Soedra's; ik ken verscheidene Goesti's (Wesjas) in 

 Badong , die de plaats van mangkoe waarnemen; gewoonlijk hebben deze echter dien post 

 in voorname tempels, b. v. de huistempels der vorsten. Een Brahmaan als mangkoe is mij 

 nog niet bekend geworden ; er zijn echter welligt ook zoodanigen. Over het algemeen aspire- 

 ren de Brahmanen tot de waardigheid van Padanda, en achten daarom de positie van 

 mangkoe gering. Om mangkoe te worden is het noodig, of ten minste gewoonlijk, dat eene 

 godheid in het ligchaam van den verkozen mensch overgaat, die dan uit hem spreekt. Er 

 zijn mij twee gevallen bekend geworden, waar jonge Goesti's zich eenigen tijd bijna als 

 gekken vertoonden, onduidelijke taal voerden, geene van hunne verrigtingen op de gewo- 

 ne wijze deden, en in de tempels plagten te slapen. Deze werden daarop door de, al langer 

 door eene godheid bezielde, personen (wawalen of prakoelit) gadegeslagen, en na behoorlijk 

 onderzoek .als bezielden erkend. Zulke individuen worden voorondersteld of wawalen! s, óf in- 

 derdaad gek te moeten worden. Bijaldien zij van de godheid geheel doordrongen worden, 

 en weder tot bedaren komen, zijn zij echte wawalen, en ook in staat, die godheid op te ge- 

 ven, die hen bezielt. Zij worden dan als de meest geëigende dienaren (mangkoe) der genoem- 

 de godheid beschouwd. Gek worden zij, als hun geest niet weder tot bedaren komt, of 

 liever hunne bedriegerij niet goed doorgevoerd wordt. Want natuurlijk is het , deze wawa- 

 len als luije bedriegers te beschouwen, die grootendeels op kosten van het ligtgeloovige volk 

 een makkelijk leven verkiezen te leiden. (Men vergelijke hierover Oesana Bali 268 en 888). 



Deze tempeldienaren doen echter geen afbreuk aan het aanzien der Pandita' s. De laat- 

 sten zijn door hun leven en de studie der Vedas geestelijk en ligchamelijk met den hoogsten 

 Siva identisch geworden, terwijl de wawalen als het ware alleen hun ligchaam tot huisves- 

 ting voor de godheid gegeven hebben. Bij de wawalen is eene onbewuste, bij de Padanda' s eene 

 bewuste eenheid met de godheid ingetreden. In de groote tempels komen dan ook de 

 mangkoe en wawalen weinig in aanmerking; alle verrigtingen bij de feesten worden gere- 

 geld door de opgaven uit de boeken der Padanda's, en hierbij bezigen de laatsten ook 

 een groot gedeelte Mantra's, die aan den mangkoe onbekend zijn. Ook kan alleen 

 de Pandita, (niet de wawalen) de goden neerroepen door het veda- mompelen. — Daarbij 

 worden de uitspraken der Wawalen 's , wanneer zij, in de tempels verkeerende, onder de 



