59 



offeranden, de stem des Gods, die in hen woont, luide laten worden, met de opgaven in de 

 heilige geschriften der Padanda's vergeleken, en daarna eene beslissing, over hetgeen in ge- 

 wigtige gevallen (ziekten, oorlogen enz.) te doen is, genomen. De Padanda's hebben dan 

 ook in deze gevallen de gelegenheid, om hunne magt uit te oefenen; eerstelijk kunnen zij 

 de uitspraken der Wawahn's, bijaldien die niet met hunne bedoeling overeenkomen, door 

 aanhalingen uit hunne heilige werken tegengaan; ten tweede kunnen zij ligt aan de 

 Wawahn's, die wij als bedriegers met voordacht genegen zijn te beschouwen, te kennen ge- 

 ven, hetgeen deze zeggen moeten, en deze uitspraken door hunne goedkeuring tot wet 

 voor de handelwijze des volks verheffen. 



Artja ( ®-**^ 3 ; Skt. artjd «an image)" is een godenbeeld, gewoonlijk van steen, maar 



op Bali altijd ruw bewerkt. Somtijds wordt er verondersteld, dat de godheid in zulk een beeld 



overgaat, en deze gebeurtenis lokt dan de geloovigen uit hunne offeranden te brengen. 



(Men zie Oesana Bali 274). Dit geloof heeft echter voornamelijk maar het gemeene volk. 



De priesters en ook een groot gedeelte van het volk hechten weinig waarde aan de 

 beelden. »De godheid verkeert immers in den hemel?" (een denkbeeld, dat een gemeene 

 man op Boleling uitte!) Die godenbeelden zijn, zoo als wij vroeger gezegd hebben, 

 togog of tongkok genaamd, wat niets dan «pop" beduidt. Wij vinden ze voornamelijk als 

 wachters in de gedaante van Rdksasas en Boetds; tot gelijk einde zijn er ook kleine wacht- 

 huisjes, Toegoe genaamd, voor de tempels, om het indringen der booze geesten te beletten. 

 Gedeeltelijk vinden wij ook de beelden, als die van Ganesa, Vasoeki, ook van Hanoeman 

 en Garoeda, bij de tempelhuisjes, als het ware de hofhouding van Siva daarstellende. Garoe- 

 da is altijd gedrogtelijk met Rdksasa- tanden. De Nandi is aan de Balinezen zeer wel bekend, 

 maar ik herinner mij niet verbeeldingen er van gezien te hebben. De beeldcndienst is dus 

 over het algemeen weinig in het geloof der Balinezen ingedrongen, en wij hebben hier een 

 duidelijk verschil van het thans in Indië bestaande, waar de grootste waarde aan de idolen 

 gehecht wordt. Van Siva heb ik nog geene verbeeldingen in steen gezien, wel eenige ruwe 

 van Wisjsoe] (de ondergeschikte mensch-ge worden godheid). In schilderijen zien wij ook Siva 

 als Isvara en Mahadeva (wanneer hij als jongeling verschijnt) en als Ardjoena. Maar ook de- 

 ze schilderijen genieten geene vereering, en zijn even als die van Wisjnoe als Rama enz. 

 meer op de mythen der Kawi- werken, dan op de godsdienst betrekkelijk. 



De offeranden heeten banten, tjaroe of atoeran. Het vasten voor de godsdienst, dat de 

 priesters en degenen, die Resi trachten te worden, dagelijks verrigten, heet mavinten. De 

 kap des Pandita, djatd, beet ook hawa. De bloemen, die hij bij zijnen huiselijken cultus 

 gebruikt, zijn: tjempaka poetih , tjempaka koening (Skt. tjampaka; de a is ook hier door 

 den invloed des nasaals in korte e veranderd), Djepon, Kenjeri , Ergani , Djempiting enz. 



De vilvavrucht en de sdlagrarna- steen, die in Indië eene zoo groote rol in den cultus spelen, 

 zijn mij op Bali nog niet bekend geworden. 



De lotus beeft eigenlijk geen vereering, maar men vindt hem in potten gezet in de huizen 

 der Padanda's , ook in de vijvers, die de vorsten in hunne paleizen plegen te hebben. 



De Brahmanen-snoer (oepavita) behoort in Indië aan de drie opperste kasten, die daarom 

 dvidja, ntwee keeren geboren" (de tweede keer door het aannemen van dien snoer) genoemd wor- 



