62 



overeenstemming kunnen gebragt worden. Volgens eenigen wonen al de verbrandde personen 

 als pitara in Svarga of Indraloka , en genieten daar eeuwige vreugde; naar anderen zwer- 

 ven zij nog lang rond, vóór dat zij die plaats bereiken en nemen verschillende gedaanten op 

 aarde aan; eindelijk zegt men ook, dat zij, hoewel in Indraloka ingegaan, toch nog 

 weder op de aarde als menschen moeten nederdalen; wanneer dit ophoudt, wordt niet ge- 

 zegd, en hunne positie in den hemel wordt onverschillig genoemd of deva of hjang (god) 

 of pitara. Volgens het volk gelooft men Brahmaloka of Wisjnoeloka (die één zijn en 

 hooger dan Indraloka) , en de hoogste Sivaloka niet te kunnen bereiken. De Brahmanen 

 schijnen echter niet in dit geloof te deelen, en maken aanspraak ook op deze hoogste we- 

 relden, en de moksa (de bevrijding van de zielsverhuizing). Onder de )> kinderen van Siva" 

 hebben wij dan wel zulke opgeklommen zielen, die in Sivaloka verkeeren, te verstaan, 

 waarbij 't echter te verwonderen is, dat zij niet met Siva, die hier gelijk het Parabrahtna 

 in Indië te beschouwen is, identisch en één geworden zijn, gelijk het woord moksa te 

 kennen geeft. 



Naar de berigten van menschen uit lagere kasten, veronderstelt men, dat bij de godsdienst 

 van den Pandita niet Siva zelf, maar Bagawdn BjasA in den Padanda overgaat; de Padanda 

 wordt dan zelf gelijk BjsLsa en bezit de goddelijke kracht van den Devarsi. Over het geheel is 

 deze opgaaf bijna dezelfde als onze vroeger geuitte meening. BjasA is als het ware gelijk met 

 de godheid (Siva) en heet, zoo als wij vroeger gezien hebben (onder art. Letterkunde) , Jo- 

 gesvara, even als Siva zelf. 



In den wawalen, waarvan wij zoo even spraken, gaat, volgens dezelfde berigten, een Boeta 

 kaparagan (een verligchaamde Boeta), die de vertrouweling des gods gezegd wordt te zijn 

 en diens geheimen kent, over. Deze, niet de godheid zelve, spreekt dan uit den wawalen. 

 Dat hier een Boeta de vertrouweling der godheid genaamd wordt, bevreemdt ons; echter 

 gaat in het hoofd van het volk het begrip van Boeta, Rdksasa en van Deva zoo door el- 

 kander, dat wij hierop niet veel staat kunnen maken, en buitendien slaan oorspronkelijk 

 de Boetas en Devas van elkander niet verder dan KaLA en Siva, en de kobolden van de feën. 



De wawalen s zijn ook de artsen (balian ^ doekoen); als zij als artsen fungeren, bewe- 

 gen zij onder het spreken van Mantras (majoga) het ligchaam, gelijk de Pandita' s bij het 

 Veda- mompelen. De bajoe (de wind) is, buiten de mantra's, het heelmiddel, dat de balian 

 gebruikt; hij laat zijn' adem in het ligchaam der zieken overgaan (1). 



Bij het verrigten der tapa leeft de mensch alleen van den vajoe , zonder eenig ander 

 voedsel. In het stuk vOesana Balt" hebben wij echter gezien, dat de tapa (boete) thans 

 op Balt niet meer gedaan wordt. 



Rests. 



Eenen met den huiselijken cultus der Padanda' s analogen cultus verrigten ook zekere vor- 

 sten en andere Devas en Goestis , om de waardigheid van een' Resi te bereiken. Deze men- 

 schen verrigten ook iederen ochtend met nuch teren maag eene dienst , waartoe zij echter niet 



(l) In het ligchaam zijn bajoe, wind; sabda , geluid , en id êp , verstand, vernemingsverniogen , de drie ei- 

 genschappen, die de trisakti (of trimoertt) er van vormen. 



