63 



de Vedds, maar de Mantra's, namelijk den Mantra pasoetjian (den zuiverenden Mantra) ge- 

 bruiken. Zij verrigten abluties met heilig water, spoelen den mond, reinigen de tan- 

 den en wasschen het haar; daarop eerst maken zij hunnen opschik, en verschijnen in 't 

 publiek. Als zij door deze dagelijksche dienst , die met eene zeer geregelde wijze van le- 

 ven moet gepaard gaan, (zij mogen niet liegen, niets gemeens spreken of doen enz.) tot 

 zekere heiligheid gekomen zijn, worden zij Resi's. Deze staat van een' Resi heeft veel 

 overeenkomst met de derde periode van den leeftijd der Indiërs volgens Manoe, waar zij 

 alleen voor de meditatie leven , en , van alle aardsche aangelegenheden afgetrokken , in de 

 boschkluizenarijen een stil godgevallig leven voeren. Ook op Bali zal een vorst, die Resi 

 geworden is, zijn rijk aan zijne kinderen overlaten, en, alleen op zijn' hemelschen staat 

 bedacht, zich van alle menschelijk gezelschap afscheiden. Het schijnt echter, dat thans 

 de liefde voor het aardsche meer weegt dan de bemoeijingen om den hemel. De vóór- 

 laatste vorst van Pamtjoettan in Badong , Ngroerah G'de Pam'tjoettan , was Resi geworden; 

 hij heeft echter zijn rijk tot aan zijnen dood gehouden. De oude radja Kassiman ver- 

 rigt de genoemde dienst (die onjuist ook maveda of masoerjasevana genaamd wordt) al 

 sedert eene reeks van jaren; hij is echter nog geen Resi geworden, en schijnt zich die 

 waardigheid voor te behouden, in geval de vorsten van Pamtjoettan en Den Passar hem 

 eens niet langer als voogd zouden erkennen willen. De vrouw van een' Resi kan hem al- 

 leen volgen in den staat van afgescheidenheid, bijaldien zij ook die dagelijksche dienst 

 verrigt heeft, en even als hij van alle misdrijven en zonden vrij gebleven is. 



Deze dienst maakt den Brahmaan (Ida) tot Padanda (waarbij echter nog andere bepa- 

 lingen plaats grijpen) , en den Xatrïja en Wesja tot Resi. (Radjarsi, koninklijke Resi, te 

 onderscheiden van de Devarsi's, goddelijke Resi's, en de Brahmarsi' 's , de Brahmanische 

 Resi's). Een Soedra eindelijk wordt door die dienst Doekoe. 



Trimoerti. 



De Trimoerti of Trisakti (drieëenheid) is onthouden in het woord ong (eigenlijk Ind. 

 om) , dat gevormd is uit de drie letters : a, oe, m, of, gelijk de Balinezen zeggen uit ang, 

 oeng, mang, beteekenende Sadü-Siva, Pkama-Siva en Mahüsiva; of Brahma, Wisjroe en 

 Siva ook voorgesteld als gni (vuur), toja (water), en angin (lucht). In deze zamenstelling 

 is Siva gecoördineerd met Brahma en Wisjnoe, maar hij heet Mahëisiva, de groote Siva, en 

 de andere twee goden hebben zijn' naam, als het ware als uitingen van hem moeten aannemen. 

 Ook wordt Siva hierbij voorgesteld als in het midden zijnde, Brahma regts, en Wisjnoe links. 



Deze drieëenheid (ook trisakti genaamd) herhaalt zich in de geheele natuur. Wij heb- 

 ben de tribhoevana (de drie werelden) bestaande uit bhoer , bhoevah, svah (aarde, lucht en 

 opperste ruimte). Verder langit, prêtivi en naraka (hemel, aarde en hel). Drie soorten 

 van menschen : parampoewan , laki, bandji (vrouw, man, halfwijf). Het laatste verschijnt 

 ook bij Siva als Arddhanaresvari , (Siva met zijne vrouw in één ligchaam). 



In de maand Kasanga, waarin het maan -maandenjaar begint, vieren alle Balinezen het 



feest Matawoer of Laboe goentoe; Kasanga heet ook, met zijnen Indischen naam, Tjetra, en 



begint in Indië even als op Bali het jaar. 



(Vervolg in het XXHlste Deel). 





