VOORBERICHT. 



Zooals bekend, is de taal, door de verschillende stammen in de Minahassa 

 (residentie Menadó) thans nog algemeen gesproken, niet het Maleisen, maar het zoo 

 genaamde „Alifoersch". 



Het Maleisen is er de taal, met behulp waarvan in de scholen onderwijs 

 wordt gegeven; het is eene ingevoerde taal. 



Hoewel op de strandplaatsen algemeen Maleisch gesproken wordt, is dat 

 volstrekt niet het geval in de bovenlanden. Daar is het „Alifoersch ' nog krachtig 

 in het leven en de taal van het volk: wordt er het Maleisch met vreemdelingen 

 gebezigd, onder elkaar, in het intieme leven wordt het „Alifoersch" gebruikt. Men 

 kan gerust aannemen, dat geen tiende gedeelte van de bevolking in de binnenlan- 

 den der Minahassa het Maleisch verstaat of spreekt. 



Men treft in de Minahassa verschillende dialecten, om niet te zeggen verschil- 

 lende talen, van het Alifoersch aan. De hoofd-dialecten zijn: het dialect der Tomboeloe, 

 het dialect van Tonsea, het dialect van Tondano en het dialect der Tompakewa. 



Het dialect der Tomboeloe wordt gesproken door ongeveer 25.000, dat van 

 Tonsea door ongeweer 20.000, dat vaD Tondano door 25.000 en dat der Tompafcewa 

 door ongeveer 45.000 menschen 



Uit het bovenstaande blijkt, dat het dialect der Tompakewa door de meeste 

 menschen gesproken wordt. Het heerscht in de geheele afdeeling Amoerang en in 

 het district Langowan (afdeeling Tondano), verder in de negorijen Tinoör, Tiliwoengen, 

 Tongkeina, Tivuoho. Tikala, Pandoe en Talawadn (afdeeling Menadó), zoomede in de 

 negorijen Nanasi, Mariri-oere, Marivi-malani en Popo in het rijkje Bolaang Mongondo. 



Het Tompakewasch splitst zich in twee aanzienlijke onder-dialecten: dat der 

 Malanai en dat der Makalai Het eerste wordt gesproken in de districten Kawankoan 

 en Sonder, zoomede in al de hierboven genoemde negorijen in de afdeeling Menadó, 

 die gesticht zijn door menschen uit het district Sonder, en te Nanasi. Mariri-oere en 

 Mariri-matani in Bolaang Mongondo. 



Het onder-dialect der Makalai wordt gesproken in de districten Langowan. 

 Tompasso, Romoön, Tombasian en in de negorij Popo Mongondo. 



Het onder-dialect der Matanai is zachter en welliuidender dan dat der Makalai 



Van het jaar 1880 tot 1886 was ik als controleur in de afdeeling Amoerang 

 der Mtnahasa werkzaam; ik heb mij toen op het Tompakewasch toegelegd, terzijde 



