— 87 — 



bij de eerste bewoners reeds bekend te ziju geweest. Het geloot echter aan vogels 

 als afgezanten der goden moet veel later door een priester zijn geleerd. 



En hiermede kunnen wij het eerste tijdperk van Minahasa's oude geschie- 

 denis sluiten. 



II. 



Eeue gebeurtenis van zeer groot gewicht, die als het begin van liet tweede 

 tijdperk der geschiedenis van dit kleine volk kan aangemerkt worden, is een bur- 

 ger-oorlog, die langen tijd gewoed en stroomen bloeds gekost moet hebbeu 



Voor dezen oorlog schijnen de Minahasers (8), zoo niet in één dorp, dan toch 

 niet ver van elkander te hebben gewoond en maakten zij te zamen eigenlijk één 

 stam uit. 



Bovengenoemde burger-oorlog maakte echter hieraan een einde. Deze oorlog 

 eindigde eerst na eene vergadering, gehouden op eene kleine vlakte. „Awohan"' ge- 

 naamd (9). bij welke gelegenheid het volkje zich in drie deelen splitste, t. w.: de 

 Tooenkimboet (later in Tooempakëwa veranderd), de Tooemboeloeh en de Tooentëwoh 

 ijater herdoopt in Tooeusea). Elk deel ging daarna zijns weegs. De eerste woonplaats 

 der Tooenkimboet was Toemaratas geheeten, die der Tooemboeloeh Meiësoeh en de 

 Tooentëwoh noemden hun eerste doip Nijaranan. 



Daar elk deel in vijandschap met de overige leefde, moeten deze drie deelen. 

 welke wij voortaan stammen zullen noemen, niet veel gemeenschap met elkander 

 hebbeu gehouden, waardoor de uitspraak hunner taal hoe langer hoe meer verschil- 

 lend werd. Verschillen openbaarden zich ook in de wijze van het verrichten hunner 

 offeranden, enz. 



Vóór den bovenbedoelden burger-oorlog schijnen de Minahasers altijd vreed- 

 zaam onder elkaar te hebben geleefd; maar na dien oorlog en ook na hunne verdee- 

 ling in stammen schijnt er een heele ommekeer in hunne leefwijze en gewoon 

 ten te hebben plaats gehad Aan het vreedzame leven werd voor altijd vaarwel 

 gezegd 



De drie groote .stammen verdeelden zich door twist en tweedracht van liever- 

 leede in kleinere : en doordien het iederen stam te doen was de grootste jacht- 

 terreinen, enz te bezitten en de eene stam altijd den andere zocht te benadeelen, was. 

 als iets, dat van zelf sprak, oorlog, moord en roof aan de orde van den dag. 



Ook in hunnen godsdienst moet sedert dien oorlog langzamerhand een heele 

 ommekeer zijn te weeg gebracht 



Om in de Sinajawan, het Walhalla der Minahasers, eene plaats te er- 

 langen, waar men der goden disebgenoot mocht zijn, moest men een of meer zijner 

 vijanden hebben verlagen. De zielen der verslagenen vergezelden hen dan op weg 

 daarheen en bedienden hen daar (in de .Sinajawan . Bij den dood eens opper- 

 hoofd» of voorname werden, om het aantal zijner dienaren in het geestenrijk te 



