— 17 — 



r>. . ) .1 .O O 



. f» 



/i oinaiii wij: ntAi * • «sm »>/* 



In een grol is een vulkaan, de (rook-)-wolken verheffen zich daarbo- 

 ven. Als de ingang (van de grot) open is, verspreidt zich een aangename 

 geur. — Oplossing: eene vrouw, die kleedingstukken bewierookt. — Toe- 

 lichting: in Javaansche huisgezinnen van den gegoeden stand bestaat de 

 gewoonte, dat de huisvrouw zoo nu en dan. bij v. driemalen per jaar, 

 de kleedingstukken der huisgenooten bewierookt. Zij plaatst daartoe 

 een schoteltje met brandende raloes onder een groote koeroengan ajam 

 en hangt de verschillende tapih. bêbëd. saroeng. salendang en ikët daar 

 over. De oneindig kleine deeltjes van de reukstof dringen in de kleede- 

 ren. welke- daarna in een kast (bij gegoeden) of kist gelegd worden. Eerst 

 na twee- ot' driemaal gewasschen te zijn is de aangename geur niet meer 

 merkbaar. 



Ratoesiseen mengsel van welriekende stoffen in poedervorm; het bestaat uit: 

 tnu,, =fijn gemaakte Q c », >o| = benzoë, >-. mn.i =sandelhout, «pji^tovj^ = 

 muskus, Q^nx.ivtnnj. = bloem van den pandan ëri, c*ü*\ = bloem van den 

 oewit djambe (pinang), u<n»fqc» = eene pandan soort met welriekende 

 bladereu en een weinig «Q<cn> = suikerriet. 



Zoowel Javanen als Chineezen maken en verkoopen ratoes. Eene hoe- 

 veelheid van ongeveer een halve flesch heeft de waarde van ƒ 0,60 ; het 

 zesde deel daarvan is voldoende om onder bovengenoemde koeroengan te 

 branden. De ratoes van Soerakarta en Jogjakarta is de beste. 



Bij een »$«?,,-»> gebruikt men alleen mënjan, nooit ratoes. Zoo ook 

 op eiken Vrijdag en opt*>tm-r>«ma3;> 'Dinsdag — Kliwon); vooral op laatst 

 genoemden dag brengt de Javaan hulde aan de overledenen. De een- 

 voudige desabewoner zegt. dat de dooden zich op dien dag met ,,nm<mjy 

 (= mënjan dampen) kunnen voeden. 



Tn bovengenoemd raadsel is de grot = de koeroengan ; de vulkaan = het 

 schoteltje met brandende ratoes ; de ingang van de grot = het deurtje 

 van de koeroengan 



o 

 t.-n i\_< e* v 

 I ffl 



[In heefl een lichaam; hél heeft armen en een hals. maar het is 

 /.onder hoofd. — Oplossing: een jas buis of baadje. — Toelichting 

 «n».-»*2n beteekent hier beneden-arm 



