(162 } 
niet nutteloos zijn aangewend geweest? Is het 
de haat tegen alle Christelijke godsdienst zonder 
onderscheid, die hier de drijfveer der Japanners 
geweest is? Is het niet misschien uit overtui= 
ging, dat het rijk van Japan uit deszelfs eigen 
boezem alles trekken kan, wat tot het onbe 
zorgd bestaan van alle deszelfs ingezetenen noo 
dig is; dat door vreemden hun niets dan het 
overtollige, leidende tot weelde, kan worden 
aangebragt, en dat hun staatkundig stelsel mede 
brengt, om aan het volk geene weelde te lee- 
ren kennen? Of kan het ook zijn, dat de nala 
ugheid der Nederlanders, hetzij uit onvermogen, 
hetzij uit achteloosheid of onverschilligheid, om 
bepaaldelijk aan de zoogenaamde eischen van 
goederen te voldoen, de koelheid der Japanners 
jegens hen heeft gaande gemaakt; en dat, ziende, 
dat zij het nut, hetwelk zij van deze vreemde- 
lingen verwacht hadden, niet trokken, ook be- 
dacht zijn geworden, om de voorregten, vroeger 
aan hen verleend, weder in te trekken ? Hebben 
bepaaldelijk de veranderingen in de munt, en de 
beperkingen op het uitvoeren van koper wel ten 
oogmerk gehad , om een onbillijk voordeel op 
de Nederlanders te behalen, en dus doende 
aan de baatzucht van eenige Japansche Regenten te 
voldoen ? Of laat het zich niet beter verklaren, 
dat de ontzaggelijke schatten aan goud en zilver, 
eerst door de Portugezen , en vervolgens door 
de Nederlanders uit J apan gevoerd , veroorzaakt 
heb=; 
