INLEIDING. 6 



dat juist over het laatste tijdperk de Brieven steeds schaarscher worden , slaat 

 men onwillekeurig verlangend blad voor blad om, ten einde te weten, wat er 

 verder zal komen , en tintelen de Brieven te meer van het leven der werkelijkheid , 

 ook wijl de voornaamsten der handelende personen waarlijk goede stilisten zijn. 



In de eerste plaats Van de Graaff zelf; reeds diens brief, waarmede de 

 verzameling geopend wordt, zal den lezer, vertrouw ik. den indruk van 

 verlangen naar meer geven. Is het niet geheel uit het leven genomen , die 

 matroos, den geneesheer uitnoodigende om bij het afrukken van een pleister 

 te helpen met het zingen van een deuntje, alsof men aan het reven der 

 zeilen was? Leert men niet de menschen in al hunne kleinheid aan boord 

 van het zeilschip kennen , uit den twist , die de passagiers , gedurende de 

 laatste helft der reis van elkander houdt, ontstaan over de toekenning aan 

 eene bevoorrechte van een boutje, herkomstig van de laatste der nog levende 

 ganzen: na zooveel maanden bij elkander te zijn geweest, gaat men ter reede 

 van Batavia koeltjes uiteen , nog altijd boos vanwege dat ongelukkige ganzen- 

 pootje! — Later doet Van de Graaff eene reis naar de Molukken en geeft 

 hij ons in brief N° 60 eene lezenswaardige beschrijving van zijn strijd tegen 

 mieren, kakkerlakken en andere misères, al werd dan ook de tocht gedaan 

 met „een Engelsen schip", „onder Engelsche vlag", merkt hij ondeugend op, 

 een strijd overigens , dien , althans op de groote vaart , een later geslacht 

 onder de weelde van het stoombootleven niet meer zou behoeven te voeren. 



Op den vooi'grond treedt echter de ernst, eensdeels van het huiselijk 

 leven, anderdeels en vooral van den dienst. De brieven van Van de Graaff 

 zijn in de eerste plaats gericht aan zijn in Holland achtergelaten zwager of 

 tevens aan diens echtgenoot , den heer en mevrouw Verschuir , die hij broeder 

 en zuster pleegt te noemen , ofschoon de aanverwantschap niet verder ging , 

 dan dat de beide heeren met zusters waren gehuwd. Vermaant ook Van de 

 Graaff eene enkele maal zijn zwager over het laten lezen zijner brieven 

 aan vreemden (B. bl. 190), — ■ „eene onvoorzichtige gulheid", gelijk hij het 

 in een dergelijk schrijven aan Van Sevenhoven noemde (B. bl. 274) — toch 

 mag men wel aannemen, dat als regel zijne breede mededeelingen naar 

 Holland over Indische personen en toestanden , en over zich zei ven , tevens de 

 strekking hebben gehad, om mach theb benden in den lande, bij den strijd der 

 koloniale meeningen, voor te lichten tegenover opvattingen, die Van de 

 Graaff niet kon deelen en die zoowel den naam van gouv.-gen. Van der 

 Capellen, als den zijnen ondermijnden. 



Een enkelen brief nam ik op aan zijne eigen vrouw (B. N° 60), die, na 

 slechts een paar jaar te Batavia geweest te zijn , naar Holland terugging. 

 Twee brieven zijn er in dezen bundel aan den gouv.-gen. Van der Capellen : 

 een officieele (B. N° 109) en een semi-officieele (B. N° 142) ; verder twee 

 brieven aan den afgetreden commissaris-generaal Elout (B. N os 105 en 106). 



