§ 5. Reis met de Cornelia naar Batavia. 15 



Daar opent zich de eerste groote gelegenheid om in 's lands dienst naar §4'). 

 den Oost te zeilen: ze is het in 1807 gebouwde oorlogsschip de Nassau, 

 hetwelk ingevolge art. 15 van het Parijssche tractaat van 30 Mei 1814, aan 

 Nederland werd toegewezen 2 ). In Maart 1816 vertrokken met dezen bodem 

 niet minder dan 300 passagiers, mannen, vrouwen, kinderen 3 ). Onder hen 

 behoorde Mr. Isaac Bousquet, wiens brieven zulk eene belangrijke plaats 

 hier innemen. Hij was geboren te Amsterdam den ll en Juli 1776, alzoo reeds 

 bij de 40 toen de Indische loopbaan werd aangevangen. Zijne gade had 

 hij gevonden in Silezië den 12 en April 1798; hij huwde er met Jeanne 

 Francoise Marianne Monod de Froideville, die in Waadland werd geboren, 

 dus eene Zwitsersche was. Niettemin diende haar vader, Seigneur De 

 Froideville, als Hawptmann bij de cavalerie van den keurvorst van Saksen. 

 Zoo waren de Bousquet's van huis uit, cosmopolitisch genoeg. 



Van de Graaef had voor de Indische reis eene wijzere partij gekozen, 

 door den 24 en van dezelfde maand n a te komen op een koopvaardij schip , de 

 Cornelia, onder kapitein Sipkes, waar men rustiger was geborgen. 



Een gevoel van verlichting zullen de uitgaanden gehad hebben, toen ze, 

 vrij van den dagelijkschen druk der zorgen , in het klein bestek aan boord ont- 

 waakten. Een ieder, die Indië verlaat en daar in eene min of meer drukke 

 betrekking is geweest , kent het oneindig genot , wanneer de ochtendstond hem 

 geene papieren meer aanvoert; wanneer hij zich ter ruste kan leggen, zonder 

 te denken aan hetgeen de dag van morgen zal brengen; maar ook velen van 

 die uit Holland komenden van 1816 en latere jaren vonden reden van erken- 

 telijkheid, dat ze daar het stof van de voeten konden schudden. Immers, het 

 zal destijds wel bij hooge uitzondering zijn geweest, dat menschen van leeftijd 

 en met gezinnen zich naar de koloniën waagden voor het genoegen van op 

 ruimer schaal te kunnen werkzaam zijn; wat hen derwaarts dreef, was in den 

 regel min of meer dringende geldelijke eischen. Zeker is , dat de Van de Graafp's 

 er onder leden; onze correspondent niet het minst. In latere jaren kon hij er 

 nog met bitterheid aan denken, hoe hij te Alkmaar ongelukkig was geworden; 

 hoe men van zijn ongeluk misbruik had gemaakt; hoe de laatste dagen van 

 zijn verblijf in Holland vervuld waren geweest met zooveel bekommering, dat 

 hij er liever niet meer aan wilde denken 4 ). 



Aan boord der Cornelia bevonden zich slechts weinige passagiers; nochtans § 5. 

 bleek het schip zóó klein, dat de kinderen, bij gemis aan plaats, niet aan 

 de gemeenschappelijke tafel konden zitten, doch in de hut moesten eten 5 ). 



') In noot 1 B. bl. 216 wordt verwezen naar § 4; dat is daar eene drukfout; moet zijn §44. 

 "-) Opvattingen bl. 349—350; ov. 9—10. 

 3 ) Nederlandsche Zeemacht dl. II bl. 476. 

 *) B. bl. 84, 85, 99. 

 6 ) B. bl. 4. 



