§ 8. De departementale organisatie in 1816. 19 



Financiën. Maar, wat doen wij met menschen, die aan den drank zijn, daarbij 

 verwaandheid aan onbeschaamdheid paren, hoezeer zij op geene verdiensten 

 roem kunnen dragen!" J ) 



Na de op bl. 14 aangehaalde getuigenis van Falck, zien wij dus hier 

 weer Van de Graaff met onderscheiding genoemd; hij is dan ook reeds in 

 eene aanzienlijke betrekking geplaatst. Ongelukkig blijkt deze op geldelijk 

 gebied, moeielijk te helpen geweest te zijn. Niettegenstaande eene schitterende 

 loopbaan van ternauwernood tien jaren, zal hij dien ganschen tijd min of meer 

 met financieele zorgen worstelen. Eigenaardig beeld , rees me in de gedachte , 

 van do lijdensgeschiedenis der schatkist van eene regeering, waarop hij zoo'n 

 grooten invloed heeft uitgeoefend ! Zij , die van het Indische leven en zijne 

 kosten op de hoogte zijn, kunnen de moeielijkheden, die de heer Van de Graaff 

 zou ondervinden, als het ware zien aankomen, zoodra voet aan wal is gezet. 



„Op de hartelijkste wijze' 1 werd de familie welkom geheeten door eene 

 oude vrijgelatene, die slavin bij de ouders van Van de Graaff was 

 geweest en nu in goede doen verkeerde : — eene mededeeling , die een blik 

 werpt op den betrekkelijk goedmoedigen staat der slavernij in Oost-Indië. 

 De baboe kreeg de organisatie van het nieuwe huishouden in handen, en 

 weldra was de wachtgelder compleet ingericht. Bleek het Van de Graaff bij 

 zijn afscheid van Holland , dat hij veel meer schulden had , dan hijzelf wel 

 wist , nu richtte men zich in met een uit Holland medegenomen gouverneur , 

 twee slavinnen , twee koks , drie huisjongens , een koetsier , drie staljongens , 

 acht paarden en een paar loges! 2 ) Of die goeje baboe ook verstand van 

 huishouden had. Batavia was destijds zeker niet goedkooper dan tegenwoordig; 

 men kan het zich dus levendig voorstellen , dat , al kreeg ook de wachtgelder 

 spoedig f750 's maands als raad van Financiën 3 ), Van de Graaff de trac- 

 tementen veel te laag oordeelde 4 ), de zorgen in Holland, aan de andere zijde 

 der Linie slechts werden voortgezet, en de daaruit voortvloeiende „rampen", 

 den gouverneur deden verdwijnen en het gansche huishouden opbreken, om 

 door inwoning bij anderen het wat zuiniger te kunnen aanleggen. 5 ) 



Ofschoon O. C G. G. bij hunne aankomst op Java nog geene vaste & g 

 gedachten zeiden te hebben over den aard van het inlaudsche belastingwezen 

 en al hetgeen daarmede verband hield , waren zij aanstonds van oordeel , 

 dat de oude Compagnie's denkbeelden van een gemonopoliseerden Staats- 

 handel , als grondslag van de gansche politiek, niet meer deugden. Zij gaven 



1 ) V.B. bl. 185, 186. 



2 ) B. bl. 8-9 en noot 3 bl. 258. 



3 ) Zie B. bl. 28. Dit schijnt toenmaals het tractement van een raad van Financiën geweest 

 te zijn, doch reeds bij besluit dd. 15 Januari 1819 werd het opgevoerd tot f1200; zie Louiv 

 dl. H bl. 670 noot 1. 



*) B. bl. 21. 

 s ) B. bl. 85. 



