30 § 14. Oorzaak der slechte organisatie van de Wolterbeek-nxvEDmm. 



Kock, die de bewuste conferentie met den Gouverneur-Generaal had bijge- 

 woond en dus op de hoogte van alles was, er wel zelf om zou denken. Zoo 

 gaat het dikwijls. Een commandant der Zeemacht, en een commandant 

 van het Leger in N. I. , zijn zeer voorzichtig en hoftelijk tegenover elkander. 

 De eene wil niet gaarne zich met de zaken van den andere bemoeien, om 

 elkander niet te ontstemmen. Zelfs eene eenvoudige vraag van den zeeman 

 tot zijn collega van het leger : Wat dunkt u , zouden we geene mortieren met 

 bommen en granaten moeten medenemen ? — moet met de vereischte omzichtig- 

 heid worden gedaan om daarop geen stekelig antwoord te krijgen. 



„De groote fout was, niet dat men Wolterbeek, maar een officier van de 

 Marine tot commandant der expeditie benoemde. De gouverneur- gen er aal Van 

 der Capellen dacht zeker: Schout-bij-nacht Buijskes heeft in 1817 tot tevreden- 

 heid van C. C. G. G. de expeditie naar de Molukken gecommandeerd , waarom 

 zou de schout-bij -nacht Wolterbeek niet met evenveel succes de expeditie 

 naar Palembang kunnen commandeeren? Van het standpunt van een Gouver- 

 neur-Generaal , die volstrekt vreemdeling in militaire zaken was , kan die 

 beschouwing er door. Voeg daarbij , dat vóór het zelfstandig bestuur van Van 

 der Capellen ook Commissarissen-Generaal weinig of niets van legerzaken 

 wisten, zoodat in de eerste jaren na het herstel van het Nederlandsch gezag 

 in Oost-Indië, het overheerschend begrip omtrent de landmacht in den 

 Archipel geenszins overeenkwam met hare bestemming. Nu was , volgens 

 Penning Nieuwland (Vrijmoedige bescliouwing van de Landmagt in Neêrlands 

 Oost-Indië , 1834 , pag. 5 , waarvoor de schrijver bij den minister van Koloniën , 

 generaal Van den Bosch, in ongenade viel) in de jaren 1816, 1817 en 1818 

 tot overmaat van ramp 'het kommandement der Indische troepen in handen 

 van eenen generaal 1 — Anthing , misschien even driftig als Mr. Munting he — 

 'die zich bij Kommissarissen-Generaal gehaat maakte', zoodat, volgens generaal 

 Penning Nieuwland (in 1816 als kapitein der artillerie naar Java vertrokken) 

 de neiging tot miskenning der taak van de landmacht 'nog verhardde 1 . Vergeet 

 ook niet , dat J. C. Baud , de Algemeene Secretaris onder van der Capellen's 

 eerste regeeringsjaren, oud-zeeofficier was; terwijl generaal De Kock, die 

 Anthing in 1819 als legercommandant opvolgde, weliswaar bij de Regeering 

 zeer gezien was , doch toen zich nog weinig liet gelden ; zie Louw , Java-oorlog. 



„Nu mogen die Palembangsche expeditiën van 1819 en 1821 , ook door 

 officieren van het leger , maritieme expeditiën worden genoemd , men moet 

 echter nooit uit het oog verliezen, dat slechts de inleiding van zoodanige 

 expeditie te water plaats vond , doch de ontwikkeling , het verloop , de beslissing 

 daarvan te land moest worden gezocht. Met het oog hierop kon alles wat in 

 1819 op de Soensang is gebeurd, zoo lang de expeditionaire troepenmacht nog, 

 niet tot eene landing was overgegaan, slechts worden beschouwd als 'un 

 épisode dans une campagne 1 ; want , zooals ook de geschiedenis der expeditiën ■ 





