34 § 16. Werkzaamheid van Francis in de Lampongs en Palembang. 



tegenover menschen , die hem min of meer ondergeschikt waren , althans die 

 hij niet behoefde te ontzien. De zotte correspondentie met kapitein Neppen gh, 

 tijdens het verblijf in Palembang, spreekt boekdeelen l ). Hier zal ik echter 

 uitweiden, over zijne verhouding tot eene andere persoonlijkheid, namelijk 

 den ambtenaar Francis, wijl het ter opheldering van de Brieven strekt. 



Francts was in 1798 geboren , trad in 1815 als klerk in dienst en werd in 

 1818 assistent bij het Revenue Department in de residentie Bantam, waar hij tot 

 tevredenheid van de Inspectie van Financiën, dus ook van den heer Van de 

 Graaff , werkzaam was. Dientengevolge zag hij zich met geldelijke verbetering 

 overgeplaatst naar de Lampongs en wel toegevoegd aan assistent-resident J. A. 

 du Bois , „wiens edele inborst 11 , schrijft Francis, „mij spoedig met eene broeder- 

 lijke genegenheid aan hem deed hechten, terwijl zijne wederkeerige vriendschap 

 en belangstelling in mijne zedelijke opleiding en vorming, eene dankbare herin- 

 nering aan zijne nagedachtenis bij mij hebben achter gelaten' 1 2 ). 



Toenmaals was Muntinghe als commissaris te Palembang. Volgens de 

 bevelen der Regeering moest het beheer van de Lampongs, ofschoon admini- 

 stratief bij de residentie Bantam ingedeeld, des Commissaris 1 bevelen opvolgen. 

 Du Bois , een buitengewoon verdienstelijk man , zal zeker zijn best gedaan 

 hebben om Muntinghe zooveel mogelijk genoegen te geven ; niettemin klaagde 

 deze aanhoudend over hetgeen hij Du Bois 1 eigendunkelijk optreden noemde 3 ), 

 waarvan ik echter uit de stukken geenszins den indruk heb gekregen. 



Onder de door den Assistent-Resident aan Francis opgedragen werkzaam- 

 heden behoorde eene aardrijkskundige opneming der Lampongs en van een 

 aangrenzend gedeelte van Palembang. De jonge man had vroeger geva.ren en 

 dientengevolge voor dergelijken arbeid eenige geschiktheid ; doch terecht wijst 

 hijzelf er op , hoezeer in een tropisch , onherbergzaam land , als destijds die 

 streken waren , het werk uitermate afmattend moest geacht worden. Hij ver- 

 richtte evenwel zijne taak met ijver en toewijding , toen in het laatst van 1818 

 zijn chef hem gelastte om met den meesten spoed een pakket van de Regeering 

 aan commissaris Muntinghe te Palembang te brengen. 



Francis begaf zich van Boemi Agoeng dadelijk op reis ; onderweg vernam 

 hij , dat zich in het Palembangsche sporen van onlusten begonnen te openbaren. 

 De eerste autoriteit zijnde, die hiervan hoorde, zond hij ér Du Bois bericht 

 van. Deze antwoordde wel aan Francis , dat de meest geruststellende be- 

 richten waren ingekomen , doch , dat , zoo niettemin de geruchten aanhielden , 

 hij de vrijheid had terug te keeren, en het pakket dan maar aan een inlander 

 moest toevertrouwen. Dit kwam het eergevoel van den jongen man te na. 

 Zoo zette hij de werkelijk gevaarvolle reis door de binnenlanden naar de hoofd- 





') Palembang bl. 414 vv; ov. 111 vv. 



2 ) Herinneringen, dl. I' (1856), bl. 1 06. 



3 ) Zie o. a. Palembang bl. 432; ov. 102. 



