38 § 18. Blijvende bewondering van Van de Graaff voor Van der Capellen. 



had verwacht, toen hij nog door zeer vriendelijke brieven van den gewezen 

 Commissaris-Generaal aangenaam verrast werd l ). Allengs toch gaat het ver- 

 keeren. Elout is er de man niet naar om , gelijk zijn voorganger Falck , maar 

 goed te vinden , wat de Indische regeering beliefde uit te halen ; hij is , oordeelt 

 Van de G-raaff „van eenen anderen stempel 1 ' 2 ). Trouwens, niet onverwacht 

 kwam de teleurstelling, want zwager Versohuir had reeds gewaarschuwd, 

 dat de heer Elout ongunstig over het Indisch beleid begon te denken. Dat 

 wist ik al lang, antwoordt echter Van de Graaff 3 ); maar de koloniën waren 

 „de speelbal van Indische intriganten'' 1 geworden, waaronder J. C. Baud en 

 andere ontevredenen 4 ). — Minister Elout , met zijnen alles vernielenden invloed 

 op het Indisch bestuur.... een „speelbal 11 ; zoo gaat het met de oordeel- 

 vellingen der menschen , als ze hun zin niet meer krijgen. 

 § 18. Ten einde toe daarentegen is de heer Van der Capellen in de oogen 



van Van de Graaff, de voortreffelijkste staatsman en de uitnemendste per- 

 soon geweest , dien men zich bedenken kan , waartegenover staat , dat de 

 Landvoogd aan den beoordeelaar tot aan het slot zijner regeering, een over- 

 wegend vertrouwen bij het bestier van 's Lands zaken heeft geschonken. 



In den hoogen lof over de Commissie-Generaal gaat de naam van 

 Van der Capellen met dien van Elout samen. Na de ontbinding der 

 Commissie neemt de invloed van Van de Graaff als met den dag toe ; en 

 ondankbaar is deze zeker niet; de schijn zelfs van dit te zijn, grieft hem 5 ). 

 Nooit, schrijft hij over den Landvoogd, kan ik zijne goedheden vergelden; 

 nooit hem genoeg dankbaar zijn; verkleefd met hart en ziel aan hem, heb ik 

 mijn leven voor hem veil! 6 ) Als mensch en als ambtenaar, verklaart hij, de 

 duurste verplichting aan hem te hebben, onder anderen grootendeels ook zijn 

 leven aan hem verschuldigd te zijn! 7 ) Roemrijk heette in deze stemming 

 's Landsvoogds regeering 8 ); ongekende voorspoed kroonde zijn 'bestuur over 

 deze bezittingen, die, verzekerde Van de Graaff „nooit gelukkiger en 

 bloeijender zijn geweest dan in dit tijdstip" 9 ). 



Te midden van dien luister, gaf de Koning eindelijk bij besluit dd. 14 Juli 

 1823, gevolg aan „dringende en herhaalde aanzoeken 11 van den heer Van der 

 Capellen om te repatrieeren , terwijl generaal De Kock de landvoogdij zou 

 waarnemen , tot er nader in werd voorzien. Ach , was toen maar de reis 



>) B. 164, 191. 



2 ) B. bl. 268. 



3 ) B. bl. 213, 225. 



4 ) B. bl. 265. 



5) B. bl. 225. 



6) B. bl. 92, 164, 174, 190. 



7) B. bl. 113—114. 



8 ) B. bl. 210. 

 p ) B. bl. 214. 



