§ 18 Vreugde over Van der Capellen's aanblijven in 1823. 39 



aangevangen; hoeveel leed zou zich de heer Van der Capellen niet hebben 

 bespaard ; want de mededeeling ten aanzien van de vrijheid tot terugkeer ging 

 met betuigingen van groote waardeering gepaard '). De vrienden waren er 

 weder verrukt over. „Voorzeker - ", berichtte Meylan te Batavia aan den 

 afwezigen Van de Graaff dd. 28 December 1823 , „is het groote nieuws UEdG. 

 reeds bekend. De G.-G. heeft de vleijendste brieven van den Koning ontvangen 

 en de vrijheid in den loop van 1824 het bestuur over te geven aan den 

 generaal De Kock, benoemd tot waarnemend Gouverneur-Generaal, met een 

 appointement van f 100000 'sjaars. Vergelijk hiermede artikel 5 van het 

 E-eglement op het beleid der Regering, het slot van het laatste gedeelte." 



Toen het echter op scheiden aankwam , bleek de heer Van der Capellen , 

 tot zijn ongeluk , aan den onderkoninklijken zetel genageld , met het ellendig 

 gevolg , dat de Koning hem moest doen weten , niet alleen er genoeg van te 

 hebben , maar dat ook iemand in de plaats werd benoemd , met het openbare 

 doel om den verwarden winkel in orde te brengen. Zoo althans nam men 

 aanstonds in Indië de benoeming van een commissaris-generaal op 2 ) , hetgeen 

 eerlang ook 's Konings troonrede van 17 October 1825 bleek te hebben ver- 

 kondigd 3 ). 



Nauw was intusschen 's Landvoogds beslissing van 1823 bekend , dat de 

 terugkeer naar Patria voorloopig was uitgesteld, of weigezinden en wei- 

 denkenden waren met nieuwe vreugde en bewondering over zoon edelmoed 

 vervuld. Koning en Vaderland , die reeds dankbaar moesten zijn voor het 

 verledene, behoorden voor dit besluit nog dankbaarder te wezen, meende 

 althans Van de Graaff 4 ). 



Inderdaad viel er voor het standpunt, dat de Landvoogd innam, althans 

 toen later van allerlei zijden do staatshulk bedreigd scheen te worden, veel 

 te zeggen; maar vermoedelijk hebben de vrienden, door malle overdrijving bij 

 het waardeeren van dit plichtgevoel , benadeelde landhuurders , en in het alge- 

 meen ontevreden teleurgestelden , gelijk eene landvoodgij niet kan nalaten op 

 te wekken , er toe gebracht om over al dat geklikklak te meesmuilen 5 ). 



De vrienden! Het is niet alleen Van de Graaff, die met aanhoudende 

 bewondering voor den heer Van der Capellen vervuld is , maar bij voor- 

 beeld ook 'n Bousquet, met diens „nooit wankelende eerbied en liefde 1 " 1 , 

 hoewel den Landvoogd te zwak achtende, in ongeduld of in toorn zelfs hem 

 een raar heer vindende, ja hem een valsch hart met een innemend voor- 



! ) Zie de brieven dd. 28 Juli 1823 van minister Falck aan Van der Capellen en De Kock 

 in de Ambtsbrieven , bl. 157 en 158. 

 2 ) B. bl. 268, 281. 

 8 ) Zie bl. 406 Dipanegara. 



4 ) B. bl. 223—224. 



5 ) Zie o. a. de in 1826 uitgegeven Vrijmoedige gedachten van Dr. Doornik. 



