§ 20. Buijskes' optreden in de Molukken: Juli 1817 — Februari 1818. 47 



„Wij geloven dus, dat waar geene dadelijkheden gepleegd zijn van de 

 zijde der Inlanders, men niet te zacht zal kunnen zijn. 



„Zij , die zich aan den opstand en de dezen vergezeld hebbende misdaden 

 hebben schuldig gemaakt, zullen welligt uit vrees voor de straf alles opzetten 

 en dan zullen naar hun gedrag de maatregelen genomen moeten worden; 

 maar daar het ons toch vooral te doen is om de vruchten uit die bezittingen 

 te trekken, zal ook het gebruik van geweld met beleid moeten plaats 

 hebben. Wij behoeven deze punten maar aan te stippen, en verlaten ons 

 voor het overige en ten volle op uwe wijze van zien en handelen, van 

 welker juistheid zooveel bewijzen zijn. 



„Wij mogen eene zaak echter ook niet onaangeroerd laten; in waarheid 

 komt ons het gedrag der Commissarissen , die naar alle tijdingen te samen , in 

 den grootsten onmin leven, weinig juist voor, en de geschiktheid ook des 

 Heeren Van Middelkoop wordt ons hoe langer hoe twijfelachtiger. Zijne ver- 

 wijdering komt ons dus niet ongeraden voor; dan ook te dezen opzigte laten 

 wij gerust alles aan U. E. over." 



Den 27 en Juli scheepte zich de Schout-bij-nacht te Soerabaja op de Prins 

 Fredcrïli in. Na op Ternate de zaken geschikt te hebben , vervolgde hij den 

 12 eu September de reis naar Amboina, waar hij den 3 en October aankwam l ). 



Hulft van Hoorn bleef als provisioneel resident van Ternate achter; 

 Neus werd naar Amboina medegenomen en dd. 25 Juni 1818 tot resident 

 aldaar aangesteld. Dat deze het er goed maakte, weten we o. a. uit B. bl. 175. 



Den 10 ei1 October 1817 schreef de Schout-bij-nacht aan de Regeering, 

 dat hij de heeren Engelhard en Van Middelkoop van hun gezag had ont- 

 heven, terwijl hij ze naar Batavia had doen gaan, ten einde zich over hun 

 gedrag te verantwoorden 2 ). Het schijnt, dat vooral gouverneur Van Middel- 

 koop de schuldige is geweest. Engelhard's fout zou vooral hierin bestaan 

 hebben, dat hij zich niet boven de tusschen beiden heerschende veeten had 

 weten te verheffen. Zóó weinig zou overigens Engelhard schuldig zijn ge- 

 weest, dat nog te Amboina de Schout-bij-nacht hem voorstelde om zijne 

 commissie voort te zetten, althans, indien te gelooven is een nader door mij 

 aan te halen schrijven van Engelhard zelf, volgens welken brief hij toen 

 voor het aanbod zou bedankt hebben. 



De heer Buijskes bracht inmiddels de eilanden tot rust; hij keerde den 

 22 0n Februari 1818 terug, na het bestuur den vorigen dag aan generaal 

 H. M. de Kock te hebben overgegeven 2 ). 



') Hoek, bl. 145, zegt, dat Buijskes den 30 Sept. Amboina bereikte, doch Buijskes schrijft in 

 den brief, gedagteekend Amboina 10 Oct. 1817, dat hij den 12" Sept. Ternate verliet voor de reis 

 naar Amboina: „en ofscboon dezelve vrij gunstig was, ben ik door stilten en sterke stroomen 

 vijf dagen voor deze baai afgehouden en dus niet voor den 3 n October alhier aangekomen." 



a ) Verg. B. bl. 19. 



