56 § 22. De verblijven van den Gouv.-Gen. , ingevolge besluit dd. 15 Jan. 1819. 



verloop der geschiedenis eener regeering, waarin Van de Graaff zulk eene 

 overwegende rol heeft vervuld en waaromtrent hij, bij zijn val, verklaarde 

 het slachtoffer geworden te zijn „van den drang der omstandigheden", die 

 hij niet had kunnen, noch, naar de inspraak van zijn geweten, had mogen 

 wederstaan '). Hij en zijn kring zwoeren bij de vrijzinnigheid, verketterde 

 wie eene andere richting meer toelachte. Nochtans, zonder het zelf in te 

 zien, zonder te gevoelen het onvrijzinnige van hunne belangrijke maatregelen, 

 gaan zij een weg op, die eerlang naar volslagen reactie en oudgasterij zou 

 leiden , en zal een geschiedschrijver in zijne ergernis hierover ter neder 

 stellen — trouwens met overdrijving en onhistorisch — dat toen nauw Elout 

 Java had verlaten , Van der Capellen in handen van menschen vie l .... 

 van onbehagelijk allooi: „lieden die meer met de praktijken der voormalige 

 Compagnie, dan met de vrijzinnige denkbeelden op hadden; die de regering 

 en de maatschappij als twee vijandig tegen over elkander staande partijen 

 beschouwden, gaarne de zwakken den arm van het gezag doen gevoelen en 

 het bestuur het verzorgen van zijn personeel als hoofddoel opdrongen" 2 ). 

 Dat heeft waarlijk Mr. H. J. Van de Graaff aan de geschiedenis niet 

 verdiend. 

 § 22. Met oncritische bewondering vervuld voor al hetgeen door C. C. G. G. en 



hun opvolger gewrocht is geworden , acht Van de Graaff het mede eene 

 aanwijzing, dat Java slechts in één staat van tevredenheid verkeert, dat de 

 Landvoogd rustig op Buitenzorg kan zitten, zelfs nog verder Batavia achter 

 zich kan laten. „Wat zouden de oude gouverneur-generaals daarvan wel 

 zeggen", roept hij uit, „zij, die het land in gevaar waanden, wanneer ze de 

 stad verlieten 3 ). 



Gelijk men weet, hadden, tijdens de Compagnie, de landvoogden in de 

 stad Batavia gewoond. Onder Daendels begon men het verblijf aldaar onge- 

 zond te vinden en ving men dientengevolge aan met het bouwen van een 

 paleis op het Waterloo-plein , te Weltevreden. De Commissie-Generaal vond 

 nog geene landswoning voor den landvoogd, zoodat deze een huurhuis moest 

 betrekken. Het gebouw voor de gouvernementsbureelen , het z.g. Kantor 

 baroe, was destijds op Molenvliet bij de Prinsenlaan, op het moerassige ter- 

 ' rein, waar tegenwoordig passer wordt gehouden, kunstenmakerstenten worden 

 opgericht, enz. 4 ). 



Ook ten aanzien van de vestiging der landvoogden te Buitenzorg had 

 Daendels veranderingen aangebracht door de daaraan behoorende particuliere 

 landen van de hand te zetten, behalve het kleine landgoed Tjipanas in de 



!) B. bl. 289. 



3 ) Bl. 111 dl. I van Van Soest's Cultuurstelsél. 

 ») B. bl. 98. 



4 ) Verg. mijne aanteekening sub 6 Oorzaken en B. bl. 32, 119. 



