§ 24. Van de G-raaff's ongunstig oordeel over Hoofddirecteur L. Veeckens. 61 



naderen omgang 1 ' natuurlijk kennen „als een braaf man", „die het goede opregt 



wil" »). 



Zoo ook vinden wij door Van de G-raaff van zichzelf getuigd: „goede 

 trouw en eerlijkheid", al was „misschien" de schijn ook soms tegen hem' 2 ). 

 Hij handelt overeenkomstig „welberaden pligt", „in het belang van den Staat, 

 en met eerbiediging van waarheid, regt en regtvaardigheid". „Eerlijk man en 

 getrouw ambtenaar", als hij verklaart te zijn, met „regt en waarheid" aan 

 zijne zijde, heeft hij „zuivere handen", waarmede hij tegenwerkte: zorgvuldig 

 bedekte, grenzenlooze ambitie, laakbaar eigenbelang, belangzuchtige oogmerken, 

 als van de Baud's , de Engelhard's , de Veeckens' , en al die anderen , die hem 

 onwelgevallig waren 3 ); hij ook verklaart juist daarom van sommigen te ver- 

 schillen, dat hij met „zuivere oogmerken", met „belangeloozen ijver" aan 

 'sLands welzijn arbeidt; terwijl anderen „niet ploegen, dan met inzigt hunne 

 eigen rekening te vinden" 4 ). „Deugdzaam" waren „alle" de maatregelen van 

 den heer Van der Capellen, en mochten zij dat ook niet „alle" zijn, dan 

 waren ze „ten minste uit de deugdzaamste beginselen" voortgesproten , waarom 

 hij ze allen gaarne op zich wilde laden! — Zoo kan men arm in arm met „deugd- 

 zame beginselen" zijn ongeluk tegemoet wandelen. Doch dat werd niet inge- 

 zien. „Deugdzaam en goed" heette alles wat geschied was; en Van de G-ra aff 

 wiens ziel, schrijft men hem in ernst, te veel geleden had „bij de dwalingen, 

 intrigues, zwakheden of de lauwheid van anderen", scheidt uit de ambtelijke 

 wereld „met zuivere handen en een vlekkeloos geweten" en met „de volle 

 overtuiging, dat het stelsel van de regering van den gouverneur-generaal 

 Van der Capellen goed, deugdzaam en wel gezien is geweest" 5 ). Zoo „deugd 

 en waarheid" niet ten eenen male in Nederland verdoemd zijn , luidt het nog 

 in zijn laatsten brief 6 ), dan zal zegevieren, hetgeen hij deugdzaam heeft 



geacht Deze steile opvattingen omtrent E-ousseausche deugdzaamheid , 



bederven soms wel het genoegen der lezing van de overigens aantrekkelijke 

 brieven; want 't is dan alsof Schiller's Antipathie ook in ons oprijst: 



Herzlich ist mir das Laster zuwider, und doppelt zuwider 



Ist mir's , weil es so viel schwatzen von Tugend gemacht. 

 «Wie, Du hassest die Tugend?" — Ich wollte , wir übten sie Alle; 



Und so sprache, will's Gott, ferner kein Mensch mehr davon. 7 ) 



Green der personen , die in de Brieven worden besproken , komt er zóó § 24. 

 slecht af, als Lambertus Zegers Veeckens, hoofddirecteur van Financiën 8 ) , 



!) B. bl. 86, 87, 88, 91, 94, 96, 294. 

 2 ) B. bl. 85, 214. 



s ) B. bl. 89—90, 214, 282, 288, 293. 

 <) B. bl. 62. 



5 ) B. bl. 62, 190. 249, 268, 281, 295, 297, 298. 



6 ) B. bl. 300. 



7 ) Onder de Votivtaflen van Schiller's werken. 



8 ) B. bl. 89—91. 



