82 § 33. DE ELLENDE VAN COLLEGIALE WERKWIJZE EN GOLDMAn's WANBELEID. 



Voor een deel was de langzaamheid der werkzaamheden eerst te wijten 

 aan 's E-aads president, Mr. Munting-he, die den dood had gezien in allen 

 regelmatigen arbeid 1 ). Geheel Muntinghiaansch ging deze er nu en dan 

 van door, bergen werk achterlatende, of werd de vergadertijd in onzakelijke 

 gesprekken doorgebracht 2 ). Dan het verderfelijke van de collegiale werkzaarn- 

 zaamheid der departementen. Onder goede leiding had dit bezwaar wel gedeel- 

 telijk verminderd kunnen worden, doch voor een zwak man, zonder eigen 

 overtuiging , zonder aanleg om zoo noodig wel verantwoordelijkeid te willen 

 dragen, is collegiale arbeid het ideaal voor het innemen eener hooge positie. 

 Zulk een was Goldman , die na Veeckens als president optrad en er door 

 zijn karakter toe gebracht werd, om het kwaad grooter te maken, dan strikt 

 noodzakelijk was. 



Met welk eene bitterheid laat Bousquet zich over deze toestanden uit. 

 De bergen achterstand doen hem verschrikken en schamen, terwijl ze boven- 

 dien slechts strekken „om den Raad van Financiën door klein en groot te 

 doen trappen en schoppen"; hij vreest „dood of gek 11 er onder te zullen 

 worden; zijn leven is geen leven meer, „maar een her 1 ; „wanorde en con- 

 fusie 1 ' omringen hem, en hij verklaart zich onmachtig daaraan een einde te 

 maken ; hij verlangt zijn ontslag en zelfs tot de betrekking van vendumeester 

 af te dalen; aldus luidt het reeds in 1817 3 ). Zoo is het overal, schrijft hij 

 twee jaar later; „alles zit in eene deplorabele verwarring, die mij ieder 

 oogenblik in den voortgang van mijn werk ophoudt". Hij vloekt op „die bittere 

 vergaderingen", die hem den kostbaren tijd „voor de voeten wegmaaijen 11 , 

 terwijl de eindelooze verveling bij het voorlezen der rapporten hem „het koude 

 zweet doet uitbreken, en dat eene complete tijdverspilling is"; hij benijdt den 

 zorgeloozen koelie, die met vrouw en kind zijne rijst verorbert; geloof me, 

 verzekert hij Van de Gbaaff, „onze machine werkt lam" , daarbij Goldman 

 volstrekt ongeschikt voor leidsman achtende , al verklaart hij ook in gemoede 

 van hem te blijven houden , niettegenstaande Van de Graaff hem waar- 

 schuwend heeft geschreven, nog niets van de kaart van het land te kennen 4 ). 

 Het is mogelijk, schrijft hij in 1821, dat ik alles te zwaar til, maar enfin, 

 zoo men zich al eens in zijn voordeel bedriegt, bedriegt men zich niet in zijn 

 gevoel 5 ). En dat doet hij ook niet. Van onverdachte zijde, namelijk van een 

 commies, hoort men geheel gelijke taal. Deze verklaart de collegiale manier 

 van werken, ondragelijk ; „niets komt ten einde", schrijft Van Schüppen en zet 

 dan verder op sprekende wijze uiteen, waarom niets ten einde kan komen 6 ). 



i) B. bl. 11, 96, 113. 



2) B. bl. 30, 35. 



s) B. bl. 30, 33, 35, 37. 



*) B. bl. 68, 69, 120, 129—130. 



s ) B. bl. 143. 



e) B. bl. 101—102. 



