86 § 33. BOUSQÜET GEHEEL IN ONGENADE. 



boekhouder was aangesteld ; doch het broeide reeds lang tegen hem te Batavia. 

 Niet slechts tijdingen van Van de G-raaff, maar ook van zijne vrouw, 

 hielden waarschuwingen over zijne positie in l ). De wanorde van het Comptabili- 

 teitsdepartement werd vooral hem geweten. „Mijn plan is sedert lang gemaakt 11 , 

 bericht hij 20 Februari 1821 aan Van de Graaff 2 ); ,,en het is reeds sedert 

 een geruimen tijd in werking. Ik zal hetzelve ook te Batavia blijven volgen. 

 De regte weg : altijd verantwoording kunnen doen van mijne daden ; 25 malen 

 in het ongelijk gesteld wordende , niet te vreezen om voor de 26 e weder op de 

 proppen te komen ; volstrekt in geen aanmerking nemen of ik behaag of niet 

 behaag , of ik geaccueilleerd , of gerebuteerd worde , en evenmin tuk op het 

 eerste, als gevoelig voor het laatste zijn; mijne vijanden stil laten wroeten en 

 wurmen , en mij hunner niet bekreunen. Maar ook van een anderen kant , 

 van nu af aan, het oog op eene retraite vestigen. Van al wat ik nu op Java 

 gezien heb , zijn er maar twee residentiën , die mij regt zouden aanstaan , 

 waar ik gevoel, dat ik gelukkig zou kunnen leven, en deze zijn de Kadoe of 

 Bezoeki. Een van deze twee dus met der tijd, en ik vraag niets meer, want 

 wat staat mij voor de deur bij mijne terugkomst op Batavia? Ik stel het 

 allergunstigste , wat den afloop der kommissie betreft. Dan één van beiden : 

 of ik keer tot mijne oude ellendige levenswijs terug; de kostelijke tijd moet 

 weder met akelige vergaderingen , daar het zweet iemand , nog minder van 

 de hitte, als van verdriet en verveling, over al hetgeen hij hoort en ziet, 

 uitbreekt, worden doorgebragt; wanorde en besluiteloosheid zullen de beste 

 pogingen verijdelen, en den besten wil paralyseeren; of ik krijg het geheele 

 gevaarte zelf eens op mijne schouderen, en dan zal het oorlogen wezen 

 zonder eind 3 ). Gij erkent, dat ik vijanden heb; en gij, gij Van de Graaff 

 zoudt hen niet kennen! Bij wien manet niet alta mente reportum 4 ) , dat ik 

 de vermetelheid heb gehad de lamp in het rijk der duisternis aan te steken, 

 of het échaffaudage van kwakzalverij weg te breken? Zie nu nog maar de 

 stuiptrekkingen van het Departement van Oorlog. Met deze zelfde post gaat 

 terug een antwoord op een eisch van ons , op welk antwoord ik onder de hand 

 verzocht ben van repliek te dienen; welke repliek dan ook dadelijk aan den 

 G-.G-i. wordt gerigt; maar als men dat antwoord leest, het is waarachtig om 

 er een flaauwte van te krijgen. Maar wat is er nu het gevolg ook van? Of de 

 eisch ontzegt niet de kosten , en dan juicht men hemelhoog ; óf dezelve 

 geadj udieerd , en dan is het weder een slokje in de kelk der bitterheid; óf 

 wel, en dit is nog het ergste van alles, men zoekt van hooger hand om het 



i) B. bl. 139, 144. 



2 ) Verg. B. bl. 144 noot 1. 



3 ) Namelijk, als Bousquet zelf hoofddirecteur mocht worden. 



4 ) Uit de Aeneis van Virgilius: Manet aMqfixp^tum = Blijft diep in het gemoed bewaard (ter 

 oordeel van Paris). " 



