90 § 35 sub a. De Ind. begeering blind voor den financieelen staat. 



tingen , kwam er voortdurend een minus als proef op de som. Ja , men was zoo 

 dikwerf ongelukkig geweest: waren echter die tegenspoeden de zeer buiten- 

 gewone omstandigheden van minister Falck? Deze zelf schreef later particulier 

 aan een vriend, dat men ze in Indië te breed uitmat '). Een opstand, soit; doch 

 een schip , dat kelderde ; verwoestende ziekten , die uitbraken ? Inderdaad , er 

 was altijd wat; juist evenwel, omdat er altijd wat onverwachts opkwam, 

 mocht geene Indische begrooting ooit samengesteld worden, zonder posten 

 voor onvoorziene uitgaven , wilde men zich niet te zeer met illusiën voeden. Denk 

 echter niet, dat men er geen geopend oog voor had. Als toch de Gouv.-Gen. 

 dd. 6 October 1819 de toen vastgestelde begrooting van 1819 naar Holland 

 zendt, wijst hij op de noodzakelijkheid „om, hoe eer zoo beter, een fonds van 

 reserve te doen ontstaan, welk fonds een heiligdom moet blijven, om dan, 

 wanneer de gewone inkomsten te kort schieten om de uitgaven te dekken , 

 daartoe de toevlucht te nemen" 2 ). 



Onnoozel ! 



Men zoekt te vergeefs naar een breed inzicht, naar eene welgeteekende 

 uiteenzetting van eene toekomst , die men , om de Van de Graaff's en 

 Goldman's na te schrijven, zoo kern gezond oordeelde 3 ). De schuld, die op 

 Indië drukte, was geen „wezenlijk te kort"; dat was de heilige waarheid, 

 verzekerde Van de Graaff, „maar eene waarheid, die niet dadelijk en gemak- 

 kelijk te demonstreeren is" 4 ). En met de eigen woorden van Van de G-raaff 

 aan zijn zwager over enkel gemis aan werkkapitaal , maakte ook de Regeering 

 het Opperbestuur dupe, door, gelijk minister Elout den Koning herinnerde, 

 „met zeker vuur" te verklaren, dat men slechts geld noodig had „tot ver- 

 meerdering van het werkend kapitaal" 5 ). Alledaagsche schuldenmaker s spreken 

 eigenlijk niet anders dan zij. Zelfs 'n De Kook , hoe laag bij den grond ook in 

 vele opzichten, gevoelt hier beter dan 'n Van der Capellen en zijn alter ego fi ). 

 Veel beteekenend en volkomen met recht , wenscht Elout , dat de Koning in 

 de geschiedenis der Palmersche transactiën vooral in het oog houde: „dat 

 de belangrijkste brieven van den Luitenant-Gouverneur-Generaal,... op een 

 tijdstip geschreven zijn, toen deze, na het vertrek naar en gedurende het 

 verblijf van den Gouverneur-Generaal in de Molukko's , het tijdelijk bestuur 

 op Java had aanvaard" 7 ). 



i) Zie zijn brief dd. 24 Nov. 1825 aan D. J. van Lbnnep in Br. F. N° 153 bl. 268. 



2 ) Louw dl. II bl. 591. — Zie ook hiervoren bl. 79. 



s ) B. bl. 219. 



*) B. bl. 224. 



5 ) Verg. B. bl. 219, 224, 281 met de V. d. G.-E.-brieven bl. 595; ov. 61. 



fi ) Zie noot 1 bl. 26 mijner op de vorige bladzijde noot 3 vermelde Proeve en V. d. C-E-brieven 

 bl. 597; ov. 63. 



7 ) Bijdr. E. bl. 197. — Telkens, ook in de Brieven, waar ik het maar veranderde , vindt men 

 De Kock genoemd als luitenant-gouverneur-generaal ; hij had echter den titel van luitenant- 

 gouverneur: zie Stbl. 1824 N° 6. 



