§ 35 sub b. Wijzen, waarop remises plaats vonden. 91 



Het zenden van remises naar Holland geschiedde destijds soms op § 35 sub b. 

 eene zeer bijzondere wijze, waarop ik vooral ook de aandacht vestig, omdat 

 de nader nog te behandelen weigering door de Indische regeering ter vol- 

 doening van den vollen koffie-eisch aan de Handelmaatschappij daardoor onder 

 een eenigszins gewijzigd licht voorkomt. 



In de eerste jaren na het optreden der Indische regeering, zond deze 

 gouvernementsproducten aan de consignatie van het Ministerie (koffie , spece- 

 rijen , rijst) , opdat men uit den verkoop er van in het moederland , de kosten , 

 die aldaar voor Indië gemaakt werden of moesten worden , te goed kon doen. De 

 handel in Holland begon zich echter over de mededinging te beklagen , die 

 aldus van gouvernementswege de markt der overzeesche producten omlaag haalde. 

 Op dezen grond verzocht minister Falok bij brief dd. 14 Juni 1818 aan de Indi- 

 sche regeering , de zaak eenigszins anders op te nemen , namelijk niet 

 meer producten te zenden '). Hoezeer het Opperbestuur aan die andere 

 behandeling hechtte, blijkt nog uit een brief dd. 30 October 1818 van den 

 Minister aan den Koning. De Indische regeering was destijds door de kosten 

 der Palembangsche geschiedenis buiten staat geweest geld over te maken. Wijl 

 er dit echter in Nederland moest zijn voor het uitrusten van Indische 

 troepen, voegde de Minister in zijn schrijven aan den Koning het volgende 

 over de wijze van behandeling te Batavia verschoonend eraan toe : „De Hooge 

 Regering is er , ik erken het , op bedacht geweest om dit gemis door het 

 overmaken van producten te vergoeden en waarschijnlijk is er nimmer 

 eene kostbaarder lading specerijen geweest dan die, met welke de Ida Aleida 

 thans regtstreeks uit de Molukkos naar het vaderland op weg is en die ik 

 gedeeltelijk te Antwerpen en gedeeltelijk in Engeland voor een millioen gulden 

 heb doen verzekeren. Maar terwijl de assurantie-premie al zeer spoedig en de 

 vracht dadelijk na de aankomst van dien bodem moeten worden voldaan, 

 kan het grootste deel der producten , die met hetzelve worden verwacht , eerst 

 te gelde gemaakt worden, in den loop van den aanstaanden zomer, en, in 

 zoo verre ware het wenschelijk geweest , dat men zich te Batavia had in staat 

 bevonden om remises op den gewonen voet te bewerkstelligen" 2 ). 



Die gewone voet was , dat de gezagvoerders van uit Holland vertrekkende 

 koopvaardijschepen z. g. er edieibr teven medekregen, houdende de bedragen, 

 waarop zij hoogstens op de gouvernementsveilingen in Indië konden koopen , 

 sommen, die dan vereffend werden, natuurlijk niet in Indië , maar in Holland , 

 b.v. door wissels. Zoolang de producten in Indië met genoegzame mededinging 

 konden verkocht worden, moest, verlangde de Minister, de overzending er 

 van voor rekening der Regeering worden vermeden : „vooral daar , door het middel 



!) Zie het belangrijk schrijven in V. D. , bijl. LIV. 



2 ) Falck's Ambtsbrieven bl. 134. — De Ida Aleida bereikte niet hare bestemming ; zie hierna bl. 96. 



