92 § 35 sub b. De credietbrieven van minister Falck. 



der credietbrieven , de mededinging bij den verkoop vermeerdert , en tevens 

 de gelegenheid bestaat om gelden naar welgevallen te kunnen overmaken". 



Naar welgevallen 



Indien dus de houder van zoo'n brief, als de meest biedende, kooper 

 werd , behoefde hij niet in Indië te betalen , doch kon het bedrag in Holland 

 worden verrekend. Dat was één vorm van welgevallen. Een ander echter 

 bestond hierin, dat de Indische regeering den credietbrief niet erkende, 

 zoodat de schipper óf te Batavia geld moest zoeken om te kunnen koopen , 

 óf onverrichterzake , wat dit punt betrof, terugkeeren. Hierbij vond alzoo het 

 Ministerie geen baat ; maar de uitgeputte staat der Indische geldmiddelen liet 

 dikwerf geen anderen uitweg toe. 



Wij zien uit de Brieven , hoezeer deze vorm van drang naar remises het 

 Indisch financieel beheer in de war stuurde , omdat de Regeering bezwaar 

 had de pressie-uitoefenende Credietbrieven ter zijde te stellen 1 ). 



Eerst begon de Indische regeering bescheidenlijk te verzoeken , zelfs te 

 bidden , gelijk het luidt in haar schrijven dd. 6 October 1819 aan het Opper- 

 bestuur: „dat voor niet meer op de Indische kas gedisponeerd worde, hetzij 

 door afgifte van credietbrieven of op welke andere wijze ook, dan door haar 

 gemakkelijk kan gedragen worden en zij alzoo gewaarborgd blijve, om door 

 het uitgeven van alle voorhanden fondsen ooit in verlegenheid te kunnen geraken , 

 eene verlegenheid , welke hier van de schromelijkste gevolgen zou kunnen zijn" 2 ). 



Maar toen dat bidden niet hielp en er maar steeds credietbrieven opkwamen , 

 zag de Indische regeering zich wel genoodzaakt de ministerieele stukken 

 af te wijzen. „In dit systema" , schreef minister Falck, hierover geërgerd, 

 dd. 17 Februari 1824 aan den Landvoogd, „is het geen wonder, dat het 

 accepteeren van creditbrieven , dat trouwens sedert lang geen plaats meer 

 heeft gevonden, als een verkeerde edelmoedigheid beschouwd wordt" 3 ). 



Wat blijkt alzoo hieruit? — Over en weer werd het als eene gewone 

 zaak beschouwd , dat aan uitnoodigingen van het Ministerie tot het afstaan van 

 producten geen gevolg werd gegeven; het Opperbestuur vond 't wel onaangenaam , 

 berispte er de Indische regeering over, doch maakte van deze overtreding 

 der ministerieele bevelen geen casus belli. Toen zich dus het incident-Handel- 

 maatschappij voordeed, was men in Indië aan die behandeling der zaak gewoon : 

 men stond de producten toe, of men stond ze niet toe, al naar men meende, 

 dat pas gaf. Zeker; de uitdrukkelijke lastgeving van minister Elout om 

 producten mede te geven , was iets anders dan hetgeen men onder crediet- 

 brieven van den minister Falck had te begrijpen; maar ook die brieven 



') B. bl. 52, 65, 66, 67. 

 2 ) Louw dl. II bl. 591. 

 s ) Louw dl. II bl. 30. 



