§ 41. Het schandaalwekkende in het proces Van Prehn — Winter. 105 



Nahuijs zette de tegen Van Prehn — Winter ingestelde onderzoekingen 

 voort, waarvan de resultaten toenemend bezwarend werden voor de beschul- 

 digden, 's Residents stukken zond de Regeering bij besluit dd. 30 Maart 1820 

 aan den Procureur-Generaal, die bovendien bij een besluit van 21 te 

 voren gemachtigd was mede zich plaatselijk op de hoogte te gaan stellen. 

 Er kwam o. a. ook aan het licht , dat , volgens de verklaring van den 

 gewezen Mas Toemenggoeng Setjo Negoro, translateur Winter voor de 

 bevordering van verscheidene dienaren des Soesoehoenans niet minder dan 

 twintig duizend Spaansche matten zou ontvangen hebben; naar de meening 

 van sommigen , had de ongelukkige enkel gehandeld onder den invloed en ten 

 voordeele van Van Prehn 1 ). De zaak werd een over gansch Nederlansch- 

 Indië zich verbreidend schandaal , o. a. ook door den ongewonen maatregel , 

 waarbij bevolen werd , dat het Hooggerechtshof van Batavia naar Semarang 

 zou trekken , ten einde aldaar de beschuldigden naar recht en wet te vonnissen 2 ). 



President van deze rechtbank was Mr. P. S. Maurisse. Hij had reeds 

 onder Daendels gefungeerd als president van den te Batavia gevestigden 

 Roogen Raad van Justitie, doch het destijds met de Regeering te kwaad 

 gekregen 3 ). Maurisse werd met het lid Prediger „verbannen 1 ', lezen we bij 

 M. L. van Deventer , en naar boord gebracht door 's Landvoogds adjudant , 

 kapitein E,, van Prehn 4 ). Den 15 eu Augustus 1809 had bovendien Daendels 

 den Pjaad ontbonden verklaard en Maurisse vervangen door Muntinghe ; onder 

 de nieuwe leden behoorde de later als resident van Djocjo befaamd gewordene 

 A. H. Smissaert , destijds lid van de administratie der houtbosschen , in welke 

 qualiteit hij vervangen werd door E,, van Prehn 5 ). 



Met de herstelling van het Nederlandsen gezag, ging Maurisse in 1816 

 naar Indië terug, waar hij benoemd werd tot de gewichtige betrekking, die 

 hem onder zoo geheel andere omstandigheden vier jaren later andermaal in 

 aanraking met Van Prehn bracht. 



Den 5 ea December 1820 viel de gestrenge uitspraak. Van Prehn en Winter 

 werden van hun ambt vervallen verklaard , met zware boeten belast en aan hen 



') B. N°. 63. 



2 ) B. bl. 114. 



3 ) Zie o. a. hierover bl. 190—195 van Engelhard's geschrift tegen Daendels en bl. 217—222 

 der (anonym in 1816 uitgegeven) „Brieven betreffende het bestuur der Koloniën" van Polanen. 

 Zeker niet zonder grond wordt door D. J. Mackay op bl. 111 — 114 van zijn proefschrift over 

 Daendels (1861) het alleszins billijke der scherpe critiek van Engelhard en Polanen betwijfeld. 



4 ) Van Deventer deelt de verbanning mede op bl. XC noot 2 deel XV (1888) der Opkomst 

 van liet Nederlandsch gezag over Java; de Schrijver bericht niet hoe hij dit weet. Mijne onderzoekingen 

 bevestigen het feit evenmin ; mij dunkt Engelhard , Polanen , Prediger vooral , zouden er wel wat 

 van gezegd hebben. Het trok daarom te meer mijne aandacht, dat de in den tekst nader weer te 

 geven brief van Mr. Besier mededeelt, dat Van Prehn de verbannene naar boord bracht. Misschien 

 heeft men het zoo opgenomen , dat Madrisse's ontslag en gedwongen heengaan hetzelfde beteekende. 



5 ) Men zie Daendels, Staat, Bijlagen, Tweede stuk, N° 35. 



