112 § 44. Van de Graaff's zonderlinge terugblik op zijne loopbaan. 



heid van den post boven zijne kundigheden gaat, maar, troostte hij zich, in 

 het land der blinden is éénoog koning l ). Metdatal acht hij zich „niet gelukkig". 

 Hij zal in Indië moeten blijven (hij was er pas vier jaar!) en zou dus het 

 einde van zijn leven moeten beschouwen ,,als het einde van eene vermoeijende 

 reis, die ons met verlangen naar de plaats onzer bestemming doet haken"; 

 de 40jarige verklaart ,,met een been in het graf" te staan; den dood zou hij 

 zelfs volstrekt niet verschrikkelijk vinden; hij zou dan ook voor zijne gezond- 

 heid geenszins „omslag maken" , ware het niet om zijne „arme familie" , voor 

 wie zijn leven nog van eenig nut zou kunnen zijn 2 ). „Wanneer ik in het 

 leven blijf ", leest men nog — om zoo met den dood te sollen ! — hoopt hij te eindigen 

 als bestuurshoofd op een der Buitenbezittingen; maar „op een lang leven kan 

 ik niet meer hopen" , luidt het troosteloos 3 ). „Ik ben in vele opzigten 

 ongelukkig in de wereld geweest" , jammerde het steeds , „door zoo dikwijls 

 miskend te worden". Geen stukje hadden de menschen aan zijn „arm hart" 

 geheel en ongekwetst gelaten: „zij hebben het onbarmhartig tot het laatste 

 stukje verscheurd".... Wel moet het gevoel, dat men niet naar verdiensten 

 bejegend wordt , zwanger gaan van uitgelezen genietingen , die soms , naar de 

 verzekering van een troostgevenden schrijver 4 ) , die van het schitterendste 

 onthaal overtreffen, om zoo jammerlijk te kunnen aangaan, terwijl de fortuin 

 slechts vriendelijk toelacht. De liefde tot het leven, verklaarde hij „uitge- 

 bluscht" ; geene plaats was in dat gemoed meer „voor ééne enkele vreugde, noch 

 voor ééne enkele blijde herinnering , die met geene bitterheid vermengd is". 

 Maar onmiddellijk daarop mocht het meer geruststellend luiden : Denk , als 

 je belieft niet, „dat ik zeer ongelukkig ben". Men wende aan alles, „de 

 kiespijn uitgezonderd", voegde hij er tusschen haakjes aan toe: „Ik ben 

 als een weggeworpen steen, waarop de brandende zonnestralen en stortregens 

 geen duurzamen indruk maken , evenmin als de liefelijkste morgenzon en de 

 verkwikkendste winden"; en „ik ben zoo aan onaangenaamheden gewend, dat 

 dingen, die te voren mij hevig zouden hebben aangedaan, nu. bijkans geene 

 impressie op mij maken". 5 ) — Niet steeds echter zal men de uitdrukkingen 

 naar de letter hebben op te nemen. Als men b.v. zijne schoonmoeder verliest, 

 dan kan dit zeker , wat ook Fliegende Blatter smalen ! eene verdrietige gebeur- 

 tenis zijn ; en zoo was ze het voor den droefgeestige , toen mevrouw Van de 

 Graaff in Holland terugkwam, waar ze juist hare moeder verloor; maar 

 toch, Mevrouw en de kinderen waren in ieder geval behouden aangekomen, 



') B. bl. 91, 92. 



2 ) B. bl. 86, 92. 



3 ) B. bl. 93, 114. 



4 ) Paul Stapfeb in een aardig stuk in de Bibliothèque Universele van 1 Januari 1901. Zie 

 Wetenschappelijke Bladen van April d. a. v. 



B ) B. bl. 98, 109. 



