§ 44. Van de Graaff' naargeestigheid. 113 



eene bron van groote vreugde , erkende ook Van de G-raaff ; die vreugde werd 

 nu echter verbitterd, schreef hij zijn zwager, „door de tijding van het overlijden 

 onzer schoonmoeder" '). 



Van de Graaff's wankelende gezondheid maakte hem niet geschikt 

 „voor eenen post, die een onafgebroken activiteit vordert", zoodat hij zich 

 gelukkig achtte met het bekleeden eener reizende betrekking ; nochtans , in 

 weerwil dier schitterende promotie tot hoofdinspecteur, lezen we in denzelfden 

 brief: „Mijne politieke carrière is niet ongelukkig, hoezeer ik gelukkiger zoude 

 kunnen zijn in eene andere betrekking" 2 ). Daar valt hem dan onverwachts 

 het lidmaatschap van den Raad van Indië in den schoot, en zoo waar, lezen 

 we nu weer : „Thans ben ik aan het einde van mijne carrière en mijne positie is 



op verre na niet zoo aangenaam als mijne vorige /" 3 ) En een paar jaar 



later blijkt voor hem , „de eenige aangename zijde van het tafereel zijner 



carrière in Indie 1 '' dat hij steeds den Landvoogd op zijne reizen heeft 



mogen vergezellen! „want hoe vele opofferingen heeft het mij niet gekost", voegt 

 hij er aan toe, „om steeds en jaren achtereen afhankelijk te zijn en een 

 zwervend leven , eerst als adjunct-inspecteur-generaal en toen als hoofdinspecteur 

 en waarnemend hoofdinspecteur van financiën, te moeten leiden!" 4 ) Waarop 

 bovendien was nu al die voorspoed , al dat schijngeluk , gelijk hij het noemt , 

 uitgeloopen ? vroeg hij zich verder af. Op niets anders , dan op het zich 

 omringen door „vele benijders en heimelijke vijanden" ! 5 ) . . . . 



„Wat schept gij menschen Heer! En zet ze op 2 pooten neer", zou men 

 met Boüsquet uitroepen 6 ). Maar deze is al evenzeer gauw van stuur. „Zoo 

 gaat het, mijn vriend", moraliseerde Boüsquet verschoonend , „alle onze 

 wiisbegeerte lijdt schipbreuk op i eder evenement van het leven . Wij willen 

 besturen, en worden zelven als kinderen aan den leiband gehouden , door vrees , 

 hoop en door alle onze hartstogten. Wij willen pal staan als rotsen op het 

 onstuimig levensmeir, en wij zijn niets meer dan ligte schuitjes, die door 

 iedere golf en het minste windje heen en weer geslingerd worden" 7 ). 



Het was alsof het zoo in de lucht zat , alsof ook onze Briefschrijvers wilden 

 toonen , dat ze kinderen van hunne eeuw waren , die niet straffeloos hadden ge- 

 dweept noch met Rousseau's deugd en natuur in nieuwe Heloïse's — o , die „deugd" 

 bij Van de G-raaff ! — noch met de lijdende Werther's , noch met de in de 

 wildernissen heilzoekende René's. „En nu", schrijft nog een dichter van later 

 tijd aan een geestverwant, „als ge Chateaubriand gelezen hebt, zeg mij dan 



<) B. bl. 112. 



*) B. bl. 86, 91. 



3) B. bl. 163. 



*) B. bl. 210. 



5 ) B. bl. 211. 



6) B. bl. 48. 



7) B. bl. 67. 



