§ 51. G. G. Van der Capellen naar de Molukken : 17 Febr. --2 Oct. 1824. 149 



beginsel niet gekant was tegen bepalingen , die de strekking konden hebbon aan 

 onze Nederlandsche fabrieken ten goede te komen; maar „met ongerustheid" 

 vervulde hem eene verordening , die vermoedelijk haar doel niet zou bereiken , 

 want slechts „twee of drie kooplieden 1 ', die kleine facturen Nederlandsche 

 lijnwaden hadden, zouden er wol bij varen, terwijl zoodra die voorraad uit- 

 verkocht bleek, de Engelsche facturen toch aanstonds de overhand zouden 

 krijgen , aangezien de Nederlandsche fabrieken niet in staat waren aan de 

 Indische behoefte te voldoen. 



Het ergste was , dat deze verordening niet slechts onmiddellijk in werking 

 trad , doch daaraan in zooverre terugwerkende kracht werd gegeven , dat ook 

 de reeds ingevoerde, wel te verstaan in entrepot liggende lijnwaden, door de 

 nieuwe belasting werden getroffen ! ! Nochtans had dit schandaal plaats , gelijk 

 het in de overwegingen van den eigenmachtig genomen maatregel luidde , in 

 aanmerking nemende: 'sKonings vaderlijke bezorgdheid. Een Engelsch handelaar, 

 die zich door deze onverwachte belasting op zijne lading geruïneerd zag, 

 maakte in wanhoop een einde aan zijn leven '). 



Noemde de Koning zichzelf gaarne een vader zijner onderdanen, zoodat § 51. 



— legde een oproerling van 1830 nader uit — de Vorst ze naar verkiezing 

 kon ringelooren 2 ); hadden de van de Graaff's het evenzeer op hunne hurken 

 om in denzelfden toon 's Konings vaderlijke bezorgdheid te loven , wanneer 

 het in de lijn hunner richting paste, en op gelijke wijze zich voor te doen 

 als vaders der bruintjes :! ): — zoowel aan de eene als aan de andere zijde der 

 Linie werd het gevader 4 ) met zwarte ondankbaarheid en opstanden beloond , 

 hetgeen goede De Kook met eenige verwondering over den onwil der Palm- 

 bewoners vervulde 5 ) ! Meylan had dit echter in 1818 beter dan iemand 

 anders ingezien, toen hij mededeelde, dat de inlanders als kinderen moesten 

 worden gedwongen, omdat ze altijd bedrogen werden 6 ). 



Doch vol goede bedoelingen , die alweer zouden mislukken , begaf zich de 

 Landvoogd drie dagen na de befaamde Lijnwadenverordening , namelijk den 



') BI. 279 van Nahüijs' Brieven over Bencoolen enz. (2 8 druk 1827). De opmerkingen aldaar 

 in den brief van 2 Augustus 1824, bl. 274 vv. , zijn belangrijk. 



2 ) „Depuis plusieurs années, une opposition sourde s'était manifestée en Belgique contre Ie 

 Gouvernement du nouveau royaunie des Pays-Bas, dont Ie chef, au mépris de la loi fondamen- 

 talc, ne visait qu'a règner, comme il disait, paternellement , en d'autres termes, a déterminer 

 par lui-mème et sans controle les rnoyens selon lui les plus convenables pour rendre ses sujets , 

 que cependant il décorait du titre de ses concitoyens , Ie plus heureux possible , ainsi que Ie 

 temps opportun pour mettre ces moyens en exécution." Pag. 10 — 11. Souvenirs personnels van 

 De Potter, dl. I (1840). 



3 ) B. bl. 41. 



4 ) B. bl. 188, 210, 211. 

 6 ) li. bl. 119. 



6 ) Zie bl. 53 hiervoor. 



