150 § 52. Bezoek van den G-. Gr. Van der Capellen aan Makasser. 



17 en Februari 1824 naar de Molukken , om ook daar als een „vader der 

 inlandsche volken -1 ' , persoonlijk de zegenende hand uit te strekken. 



Van de Graaff had van zijne reis in 1820, naar we ons zullen herin- 

 neren , éen belangrijk rapport samengesteld ; dit ging op de Moluksche reis 

 van 1824 mede, en hijzelf ging natuurlijk ook mee 1 ). De reis werd gemaakt 

 met het fregat Eurydice . kapitein-ter-zee J. F. C. Wardenburg , een oorlogs- 

 schip , dat den 28 eu Maart 1823 uit Holland te Batavia was aangekomen , 

 met den schout-bij -nacht Jhr. Melvill van Carnbée aan boord , die , als 

 commandant der Marine, den heer Musquetier moest vervangen 2 ). 



Zooals het rapport van 1820 den ongelukkigen staat der menschen in de 

 Molukken had geschetst , bevond de Landvoogd dien geheel naar waarheid 

 weergegeven, hetgeen Van de Graaff niet weinig voldoening gaf 3 ), en zijn 

 invloed op den Landvoogd nog meer versterkte. Maakte ook de verteederde 

 Gouv.-Gen. niet terstond op de plaats zelve aan het Specerij -monopolie een einde , 

 dit was slechts voor den vorm , daar de verordening in Rade behoorde te worden 

 genomen; maar wat hij plaatselijk kon doen, deed hij. „Veer 1 , schreef Van 

 df Graaff in verrukking naar Holland , „is door Hem gedurende deze reis 

 gedaan, zóó veel zelfs, dat dit alleen genoeg zoude zijn om zijnen roem voor 

 altijd in Indië te vestigen. Overal heeft hij , met een opgeklaard verstand en 

 eene vaderlijke bezorgdheid, de gronden gelegd voor volksgeluk en duurzame 

 welvaart" 3 ). Met een lief woord aan de volkeren der zwaar bezochte eilanden — 

 generaal De Kock werd bij de lezing bijna aangedaan — zegt hij de goede menschen 

 vaarwel, die hem als „vader en weldoener" zegenen en met tranen in de oogen- 

 nastaren .... Onder de inlanders met natte oogen op het strand , behoorde 

 de Palembangsche schurk Badroedin, moordenaar en verrader van beroep 4 ). 

 § 52. Men stevende den 17 en Juni 1824 naar Makasser, dat den 4 eD Juli bereikt 



werd. Er waren daar reeds sinds eenigen tijd strubbelingen , maar de B-egeering 

 had in dezelfde maand, dat de Moluksche reis aanvaard was, de heeren 

 Tobias en Van Schelle, deze laatste was tijdelijk gouverneur van Makasser, 

 in commissie gesteld om den weg voor 's Landvoogds komst te effenen ; het 

 overige zou de persoonlijkheid van den Gouv.-Gen. zelf wel weten in orde te 

 maken 5 ). Van de Graaff was er ook reeds op zijne Moluksche reis van 1820 

 geweest; hij had er toen „de fmancieele belangen" zeer verachterd gevonden, terwijl 

 men zich uitsluitend gewijd had aan onderhandelingen met Boni, die, zijns 



*) Vóór de verschijning van het op bl. 10 hiervoren sub 29 vermelde Journaal, had het 

 T. v. N. I. gepubliceerd een Beknopt overzigt van de reis op bl. 623 dl. II, jaarg. II (1S39). — 

 J. Olivier gaf er bovendien een groot werk over uit. 



3 ) Zie de Bataviasche Courant van 29 Maart 1823. Men vindt dikwerf den naam van den 

 kapitein-ter-zee verkeerd gedrukt als Waardenburg. 



3 ) B. bl. 210. 



*) B. bl. 216—217. 



5 ) Zie T. v. N. L, 7°" jaargang (1845), dl. II bl. 469. — B. bl. 209, 211. 



