§ 52 sub a. Zuid-Celebesche vorsten hunne opwachting makende. 151 



inziens , „geene andere strekking konden hebben , dan om den gespannen staat van 

 zaken nutteloos te doen voortduren" l ). Nu echter zou men spijkers met 

 koppen slaan ; de vader der Indische volken zou „de goede verstandhouding 

 met de Celebesche vorsten'''' wel weten te herstellen , „en aan de zaken op 

 Makassar die wending te geven , dat deze bezitting in het vervolg , in stede 

 van even als tot nog toe een lastpost te zijn, een winstgevend gewest van 

 het Gouvernement worde 1 ' 2 ). De waarheid was, dat zoowel Elout ten 

 aanzien van Palembang , als Van der Capellen met betrekking tot de 

 Makassaarsche en Javaansche vorstenlanden , te zeer op die inlandsche machten 

 neerzagen; zij en hunne raadgevers droegen het hoofd te hoog. 



De Bataviasche Courant van 4 September 1824 hield brieven uit Makasser 

 dd. 18 Augustus in, die nog slechts goeds deden verwachten. „Met genoegen 1 ' 



deelde de Courant mede , dat de Landvoogd en mevrouw de Baronesse 



„zich toen nog in volmaakten welstand aldaar bevonden" ! Nieuwe contracten 

 waren plechtstatig beëedigd. „Echter", werd er aan toegevoegd, „hebben de 

 menigvuldige bezigheden , die Zijne Excellentie aldaar heeft gevonden , het 

 terugkeeren naar Java , hetwelk tegen de helft der maand Augustus was 

 tegemoet gezien , vertraagd , zoodanig , dat het zich liet aanzien alsof het wel 

 het einde van de maand zou worden , alvorens Zijne Excellentie zich weer 

 zal inschepen voor de terugreis." Maar toen die brieven Makasser verlieten , 

 was de staat der zaken er reeds zeer bedenkelijk geworden. 



Het Bongaaisch tractaat , in 1667 door admiraal Speelman , na de ver- § 52 sub a. 

 overing van Makasser gesloten , was het verbond , waarop de vorsten van Zuid- 

 Celebes zich beriepen, als de grondslag hunner verhouding tot het Gouverne- 

 ment. De voornaamste hunner waren die van Boni , Goa of Makasser , Toratea , 

 Tanette, Sidenring , Soppeng , Loehoe, Mandhar, Wadjoe; verder een tal van 

 kleinere potentaten. Speelman had Boni tot eersten bondgenoot verklaard ; 

 doch deze voorrang was ontaard in het zich toeëigenen van niet contractueel 

 toekomende rechten, zoowel ten koste van de Begeering als van de andere 

 bondgenooten. Hierdoor ontstond er eene spanning , die ook was overgeslagen 

 op Boni's bondgenooten, waartoe speciaal Tanette behoorde. 



Den dag na 's Landvoogds komst te Makasser, den 6 en Juli, werd 

 plechtig gehoor verleend aan de opgekomen bondgenooten ; doch Soepa en 

 Tanette waren niet verschenen , terwijl de koningin van Boni zich slechts had 

 doen vertegenwoordigen, namelijk door haar broeder Aroe Lompo. De 

 Gouv.-Gen. sprak Lompo over Boni's onwettig ingrijpen en gaf in overweging 

 van enkele vermeesterde rechten af te zien ; Lompo , geene machtiging hebbende 

 in iets toe te geven, verzocht te mogen teruggaan om de Koningin er over 



!) B. bl. 113, 175. 

 2 ) B. bl. 211. 



