164 § 52 sub d. Engelhard's verwijt over gemis aan kennis van inl. zake-n. 



kanten eene menigte van sacrifices gemaakt worden, maar wanneer zulks een 

 einde nemen zal, is niet op te calculeeren. 



„Hebben wij HoogEdelGestrenge Heer! geen voorbeeld aan Palembang, 

 wat het zeggen wil tegen inlandsche vorsten en volkeren oorlog te voeren. 

 Het is hoopen geld verspillen en aanhoudend bloed vergieten , zonder einde. 



„Leveren de Bataviasche couranten van den 7 en 14 Augustus en 30 

 October a. p. n° 32. 33 en 44 in den loop der gebeurtenissen van Makasser 

 niet het eclatereust voorbeeld daarvan op ? In eerst gemelde komt voor het verslag 

 van de expeditie naar Tanette onder bevel van den luit* kolonel De Stuers ; 

 onze wapenen triumpheren ; het rijk wordt overwonnen ; de koning , door het 

 volk gedetroneerd , die zich naar de wildernissen begeeft en zijne zuster voor 

 koningin uitgeroepen en op den troon geplaatst. In de tweede werd vermeld 

 de rust, die onder de inwoners van Tanette door het beleid van de nieuw 

 verkorene vorstin bestaat ; en bij de laatste ziet men , dat de van Tanette 

 verdreven koning zich wederom op den troon heeft geplaatst, en ons detache- 

 ment van daar is verdreven. 



„En met betrekking tot Palembang. Men leest in de courant van den 

 30 December a. p. den opstand, die aldaar op den 22 November bevorens 

 heeft plaats gevonden , aangevoerd door den Sultan zelven , en waarin zijn vader , 

 de Soesoehoenan , mede betrokken is , zoo dat de zaken in die residentie 

 weder geheel in onrust zijn , en de tegenwoordigheid van den Commissaris 

 heeft gevorderd. 



„Menig een vleit zich den inlander te kennen, dan ziet men van achteren 

 in zijne dwaling. De heer Baud , als hij zich niet te veel door eigenliefde laat 

 vervoeren, zal moeten erkennen, hoe hij zelve daaromti'ent heeft gedwaald 

 en misgetast. In de Palembangsche zaken heeft hij de hand gehad; hij is de 

 man , die tot de benoeming van den nu rebelligen sultan heeft medegewerkt , 

 en dat zijn vader tot Soesoehoenan is gehuldigd; en wat heb ik hem, én op 

 Batavia, én in Europa gezegd; zijn mijne voorspellingen, dat beiden het 

 Gouvernement nimmer trouw zouden dienen en de kans zouden waarnemen 

 op nieuw oproer tegen het Gouvernement te stichten, met bijvoeging, dat ik 

 nog zoude beleven , beiden in ballingschap zouden omkomen , niet reeds gedeel- 

 telijk bewaarheid ? De Soesoehoenan , die zich aan het Gouvernement op nieuw 

 heeft onderworpen , is naar Batavia overgevoerd en in de boeijen geplaatst en 

 wat zal het niet eene moeite en bloed kosten vóór de Sultan en zijn aanhang 

 zijn ten onder gebragt '). 



„Zoo als de inlandsche zaken thans behandeld worden, strekt waarlijk 

 niet tot eer van het Gouvernement. Het is in waarheid niet het ontzag voor 

 de bajonetten, dat de inlandsche natie in rust en bedwang houdt, maar het 



!) Verg. B. bl. 265. 



