§ 53. Plan, dat V. de Graaff met den Oouv.-Gen. naar Holland zal teruggaan. 175 



gesteld, zijne talenten aan den dag te doen treden. Met Elout en Muntinghe 

 wordt gewerkt aan de oprichting der Handelmaatschappij. Terwijl echter 

 Muntinghe daarna als een uitgeperste citroen ter zijde wordt gesteld en 

 compleet geërgerd, naar Indië terugkeert, wordt in den aanvang van 1824 

 Elout minister van het departement van Nationale Nijverheid en Koloniën 

 en Baud weldra , behalve lid , secretaris der Handelmaatschapp ij, tevens op 

 Elout's departement, directeur der Oost-Indische bezittingen i ). 



Ongelukkiger kon het inderdaad niet, meende Van de G-raapf, te meer 

 wijl er nog een groot plan van den heer Van der Capellen mede in duigen 

 viel. De Zuid-Celebessche moeilijkheden en fmancieele quaestiën hadden den 

 Landvoogd andermaal doen besluiten, voorloopig van zijn plan af te zien, om 

 in December 1824 naar Holland terug te keeren; „hij heeft zich", meende 

 Van de G-raaef, „door deze opoffering nieuwe regten op de goedkeuring des 

 Konings en de dankbaarheid der natie verworven" ; maar of hem die geworden 

 zullen, zeide hij te betwijfelen 2 ). 



Die twijfel bleek gegrond. De Koning zond een in orde brengend commis- 

 saris-generaal in de plaats. 



Van der Capellen, inziende, dat hij het dus in Nederland niet zoo 

 gemakkelijk te verantwoorden zou hebben, had er in toenemend sterke mate op 

 aangedrongen, dat Van de Graaff hem derwaarts zou vergezellen. Deze had 

 tegengestribbeld , op zijne belangen gewezen, „zoo veel zulks de bescheidenheid 

 gedoogde", maar als altijd, was ook nu het einde, dat de onafscheidelijke 

 zich op genade en ongenade overgaf. Aan zijn zwager beschrijft Van de Oraaff 

 het plan als „een onweerswolk", die boven zijn hoofd hing, als het grootste 

 ongeluk dat hem kon overkomen, niets anders in Nederland voorziende „dan 

 ellende en allerlei onaangenaamheden" ; maar „lot" en „pligt" wenschte hij te 

 volgen. — In warme waardeering roept hem reeds een zijner vrienden goede reis , 

 de verwachting uitsprekende over het genot eener zelfvoldoening , . „welke de 

 vrucht behoort te zijn van al het goede, dat gij met onophoudelijke zorgen 

 voor het algemeen en voor zoo vele bijzondere personen hebt gesticht; hunne 

 dankbare wenschen", schrijft men hem, „zullen u voorzeker volgen, doch met 

 een droevig oog zullen zij hun vriend en beschermer zich voor altijd zien ver- 

 wijderen". Maar hoerah ! — van de reis wordt afgezien, opdat de Raad van 



Indië, onder de moeilijke omstandigheden van den Djocjoschen opstand en 

 de verwachte komst van den Commissaris-Oeneraal , niet nog meer verzwakt 

 worde, en men gevoelt zich, „zoo voor zich zelven als voor de algemeene zaak 

 wederom gerustgesteld"; moed en kracht worden hem nu nogmaals toegewenscht 

 „om alle willekeur het hoofd te bieden, en de verdrukten te beschermen" 3 ) ! 



i) B. bl. 294 noot 2 N° 190. 



2 ) B. bl. 223—224. Verg. hiervóór bl. 39. 



») B. bl. 250, 257—258, 263, 265, 266, 277-278, 278, 279. 



