180 § 57. Zorg van den Gouv.-Gen. voor de financiën. 



Hadden ze hem maar gevolgd , althans in die zitting , welke eene week later , 

 den 8 en Juni , plaats vond. Daar was namelijk ter tafel gekomen eene last- 

 geving van minister Elout dd. 19 December 1824, dat 'n 12.000 pikols koffie 

 uit 's Lands voorraad aan de door de Handelmaatschappij afgezonden schepen 

 moest verstrekt worden tegen marktprijs , en wel te verrekenen met kosten , 

 die de Indische regeering aan Nederland te voldoen had. De Gouv. Gen. , 

 gehoor gevende aan den protesteerenden handel te Batavia, oordeelde, dat 

 het bevel niet moest opgevolgd worden; Mr. Van de Graaff was het op alle 

 punten met Zijne Excellentie eens. Chassé , ofschoon ongesteld, woonde de 

 vergadering bij en kantte zich tegen deze meeningen, omdat het ministerieel 

 bevel namens den Koning was gegeven. De Kock en Muntinghe waren ook 

 dit oordeel toegedaan. Restte nog de stem van D'Ozi.i, die echter niet aan- 

 wezig was. Zooals de zaak wordt verhaald in een particulieren brief van 

 De Kook aan Elout '), zou ik tot het vermoeden komen , dat de „lichte onpas- 

 selijkheid" geen toeval was. Er waren dus slechts 2 stemmen tegen , 3 voor het 

 afstaan der koffie. Maar zoo mijnheer D'Ozu zich gevleid mocht hebben van 

 deze militante quaestie op eene goedkoope wijze te zijn afgekomen, dan had 

 hij buiten de hartstochten gerekend, die er door in gang waren gebracht. De 

 G-ouv. Gen. belegde namelijk den volgenden dag, dus den 9 en Juni, opnieuw 

 eene vergadering en wel ten huize van zijn voormaligen secretaris zelf. De 

 „lichte ongesteldheid" kon nu niet meer helpen; D'Ozu moest met zijne stem 

 over de brug komen en ging met den Landvoogd mede : 't waren nu 3 

 om 3, doch, onder de tegenstanders van het ministerieel bevel behoorde de 

 beslissende stem des Voorzitters. Dientengevolge werd besloten om slechts 

 2000 pikols aan Rotterdams Welvaren af te staan en de verder beschikbaar 

 zijnde en komende 8000 a 9000 pikols te Batavia te verkoopen. 



Na hetgeen reeds vooraf gegaan was en ongeveer tegelijkertijd op het 

 gebied der correspondentie tusschen de Indische regeering en het Nederlandsche 

 opperbestuur had plaats gevonden , was deze weigering wel een ernstig vergrijp 

 tegen de hiërarchieke opvattingen ; maar 't ging hiermede als in menig parti- 

 culier huishouden. Als er geld is, stapt men over vele min of meer hinderende 

 zaken heen; als het er niet is, dan blijkt soms slechts eene geringe aanleiding 

 noodig om de menschen tegen elkander verbitterd in het harnas te jagen. 

 En in de Indische huishouding was nu juist geen geld; men had zich in 

 schuld gestoken. Men moest nu wel niet zeggen, redeneerde Van de 1 Graaff, 

 dat er daarom een tekort was ; het tegendeel van dien , maar dat was eene ivaar- 

 heid, „die niet dadelijk en gemakkelijk te demonstreeren is" 2 ). Hm, dat kon 

 men zich zoo begrijpen. 

 § 57. Het zou overdreven zijn te beweren, dat men er onnadenkend op los had 



i) Bijdr. E. bl. 70 vv. 

 2 ) B. bl. 224. 



